A V I B R A S

A V I B R A S

ገርሂ ኣይትኹን።

ብራዚላውያን ክልተ ዓይነት ኣለዉ፡ እቶም ዝማረኹ፡ ዝደናገሩ፡ ዝግረሙን ዝስነቑን፤ ከምኡ’ውን ትሕትና ዝተቐበለ ትሕቲ ደረጃ።

እስከ ክገልጾ፡ ምስ ሓደ ወዲ ፒያውይ፡ ምስጢራዊ ቴክኒካዊ ዝርዝራት ናይተን ኣዝየን ምስጢራዊ ነፈርቲ ውግእ ኣመሪካ ዝፈልጥ፡ ንኣዋርሕ ዝቐጸለ ክትዓት ኣብ ፌስቡክ ኣካይደ እየ፡ ንሱ ድማ ብዛዕባ ስትራተጂካዊ ዓቕሚ ናይተን ኣመሪካውያን ወተሃደራዊ ነፈርቲ F22 Raptorን F35 Lightning IIን ዝምልከት ንጹር ዳታ ተጠቒሙ፡ ብዘይ መንቅብ ቴክኒካዊ ምክልኻል ተኻቲዑ።

ከም ምትሕውዋስ፡ መስዋእቲ ናይ በረራ ፖስታ፡ ከምኡ’ውን ብሰንኪ ዘይንጹርነቶምን ተጋራጫውነቶምን ብሓንሳብ እናገደቡ ዝረብሑ ሞጎተታት ምህናጽ ረብሓ ኣይነበሮን።

ካብዚ ዋላ ሓደ ኣገዳሲ ኣይነበረን፤ እቲ ፕሮጀክት፡ እቶም ብወተሃደራዊ ሓይሊ ዝጸደቑ ሰነዳት ዶብ እንታይ ይብሉ ብዘየገድስ፡ ካብቲ ፔንታጎን ዝሃቦ ስፔሲፊኬሽን ንላዕሊ ክኸውን ዝተሃንጸ እዩ። እቲ ወዲ ኣብታ ነፋሪት ክህሉ ዝኽእል ድሩትነት ኣይተኣመነን።

በዚ ኸምዚ፡ ጣዕምን ኣድናቖትን ናይዚ ዓይነት ሰብ፡ ንኸንቱ ዀይኑ ኣይፈልጥን፡ ብዘይ ዋጋ እውን ኣይኰነን።

ልስሉስ ሓይሊ።

ንፈለማ እዋን ሱፐር ሂሮ ካፕቴን ኣሜሪካ ዝፈጠረት ሆሊዉድ ካብ ሚድዌስት ዝመጹ ቅኑዓትን ንጹሃትን መንእሰያት ኣብ ካልኣይ ኲናት ዓለም ክሞቱን ክቑረጹን ንምምዝጋብ ዝዓለመ ናይ ምልዕዓል ወፍሪ ካብ ዝነበረት ንደሓር፡ ካልኦት ሱፐር ሂሮታት ኣብ ኮሚክ ስትሪፕን ኮሚክ መጻሕፍትን፡ ድሕሪኡ ድማ ኣብ ፊልምታት፡ ተኸታታሊ ፊልምታትን ናብ ገለ ሃገራት ተዘርግሑን። ውሑዳት ሃገራት ኣብ ባህለን ልዕለ ጀጋኑ ከምዘለወን ትዕዘብ፤ እዚ ኣመሪካዊ ነገር እዩ፣ ብዘይካ እቶም እንግሊዛውያን ምስ 007. ዝኾነት ሃገር ንዓይነት ጀጋኑ ዝነፍሩ፣ ልዕሊ ሰብ ዝኾኑ፣ ዝያዳ በላሕቲ፣ ዝያዳ በላሕቲ፣ ብዘይካ ሓደ ወይ ክልተ ፍሉያት፣ ከም ፈረንሳዊ ፖይሮ፣ ኩለን ፊልምታት ሩስያ፣ ፊልምታት ጥልያን ብዘይካ ናይ ጥልያን ምዕራባውያን፣ ቅዲ ብሩስ ሊ፣ ከምኡ’ውን ፊልምታት ሳሙራይ ኣይትኹስኩስ። ካልእ ኩሉ ተራ ሰባት ተራ ነገራት ዝገብሩ እዮም፣ ብዘይ ዝነፍራ መካይን፣ ከም Fast and Furious፣ ዝተጋነነ ነገር የለን።

እዚ ብዝኾነ ይኹን ዋጋ ናይ ምዕዋት ባህሊ፡ ካልኣይ ደረጃ ናይቲ ቀዳማይ ተሳዓሪ ዝኾነሉ፡ ኣብ ስፖርት ዩኒቨርሲቲ ዝበልጹ ተማሃሮ ንብሉጻት ዩኒቨርሲቲታት ክምረጹ ክርኢ እንከሎ፡ ኣብ ሩስያ ግን እቶም ዝያዳ ንፉዓት ስነ-መጐታዊ-ሒሳብ ምኽንያታዊ ክእለት ዘለዎም ምሩጻት ይረኽቡ- ልሙድ ኣመሪካውያን ኣረኣእያ ብዛዕባ እቲ ተዓዋቲ።

ስለዚ፡ ኣብቲ ርእሰ-ምምሕዳር ዘለዎ መሰረት ፈደራላዊ ዩኒቨርሲቲ ብራዚልያ፡ ሓለፍቲ ክፍልታት ካብ ኣመሪካ ካብ ሓደ ሚልዮን ዶላር ዘይውሕድ ወፈያታት ተቐቢሎም፡ ሰሓቢ ምስሊ ኣመሪካ ንምምዕባል፡ ብቐንዱ ድማ ኣብ ኣመሪካ ፕረዚደንት ብቐጥታ ከምዘይምረጽ ንምሕባእን ንምግዳፍን እዩ። ብደረጃ ቅድመ ዲግሪን ምሩቕን ብፖለቲካዊ ሳይንስ ስሳ ኮርሳት ኣምሂረ ብዛዕባ ዘይቀጥታዊ ስርዓት ፕረዚደንታዊ ምርጫ ሰሚዐ ኣይፈልጥን፣ እዚ ሓቂ እዚ ብጥንቃቐ ዝተሓለወ ሳላ ኢንተርኔትን ቻነላትን ገና ዘይተዓጽወንን ዘይተኸልከለን በቲ ንUSA ኣብ ዝተጎበጣን ዝወረራን ሃገራት ዳርጋ ሽሕ መደበራት ከምዘለዋ ንምሕባእ ትሪልዮናት ዶላራት ዝሓትት ስርዓተ ምክልኻል ጥራይ እዩ ዝፍለጥ። ካብዚኦም ዳርጋ ሚእቲ ዝኾኑ ኣብ ቤተ መጻሕፍቲ ሰራዊት ብራዚል ብዝተገደበ ወተሃደራዊ ሕትመት ዩኤስ ሚሊታሪ ሪቪው እየ ረኺበዮ፣ እዚ ድማ ንመጀመርታ ግዜ ኣብ 1998 ክገልጾ ከለኹ ብዙሕ ነቐፌታን ዘይምቕባልን ረኺበ።

ስለዚ፡ ብሉጻት ኣእምሮታት ዓለምና ናብ ወተሃደራዊ ኢንዱስትሪ ኣመሪካ ንምስሓብ ቢልዮናት ይውዕል። ኣብ ዓውዲ ኣስትሮፊዚክስ ኩሎም ፒኤችዲ ዘለዎም ስደተኛታት ምዃኖም ኣብ ኣሜሪካ ስነ-ፍልጠት ስነ-ከዋኽብቲ ዝያዳ ፍሉጥ ዝኾነ ጃፓናዊ ተመራማሪ ስነ-ከዋኽብቲ ሚቺ ካኩ ይገልጽ።

ኣብቲ ኣብ ዓለም ናይ መጀመርታ ኣቶሚክ ቦምብ ዝፈጠረ ፕሮጀክት ማንሃታን፡ ኩሎም ክኢላታት ሒሳብን ፊዚክስን ኬሚስትን ስደተኛታት እዮም ነይሮም። ሰኔት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ብዛዕባ ኳንታም መካኒክስ ዚግበር ምርምር ንፕሮቴስታንት ሕግታት ኣምላኽ ስለ ዝጻረር ከም ዝኸልከሎ እሞ ሕሰብ። እመኑ ኣይትእመኑ፡ ታሪኽ ኮንግረስ ኣመሪካን መጽሓፍ ታሪኽ ብእንግሊዝኛ ጸሓፊ ታሪኽ ኒያል ፈርጉሰንን ርአ።

ካብ ኣሜሪካ ወጻኢ ንዝካየዱ ወተሃደራዊ ፕሮጀክትታት ንምፍሻል ዝግበር ዝነበረ ዓቢ ጸቕጥን ስለያን፡ ከም ካናዳዊ ኤቪሮ፡ እስራኤል ፕሮጀክት ንዝተመሓየሸ ኤፍ-16፡ ጃፓናዊ ፕሮጀክት ኤፍ-2፡ ብራዚላዊ ኒዩክለራዊ ሳብማሪን-ኩሎም ኒዩክለራዊ ኣጽዋር ዓለም-ኩሎም ጉቦ ተዋሂብዎም፡ ተጨውዮምን ተቐንጺሎምን፡ ከምቲ ዊክሊክስ ጸብጺቡ።

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político