quarta-feira, 22 de abril de 2026

ʻO ka Demokarata a me ke Aupuni

ʻO ka Demokarata a me ke Aupuni

ʻO ka Demokarata ka hoʻopunipuni nui loa i hana ʻia e ka poʻe hoʻokamani no ka mea ʻaʻole ʻoe e koho, koho wale ʻoe mai kahi papa inoa i koho mua ʻia o nā ʻaoʻao i alakaʻi ʻia e nā hui. ʻAʻohe puke ma ke kumumanaʻo politika e haʻi ana i ka ʻōnaehana politika maikaʻi loa a i ʻole ke ʻano aupuni maikaʻi loa. Hoʻākāka a hoʻonohonoho ka kumumanaʻo ma ke ʻano loiloi wale nō e hāʻawi i nā ʻano loiloi prototypical.

ʻAʻohe ʻāpana o ka ʻili o ka Honua i nele i ka mokuʻāina.

ʻO kēlā me kēia ʻāpana o ka ʻāina maloʻo ma ka Honua e hōʻike ana i kahi ʻāina a i ʻole ka ʻāina aupuni.

ʻAʻole like me kēia mau manawa.

Ua hakahaka nā ʻāpana o ka ʻāina maloʻo, me ka ʻole o nā ʻāina hānau. Ma hope koke iho o ka Middle Ages, ua puka mai nā lāhui mua me nā ʻāina a me nā palena i ʻaelike ʻia, e pani ana i ka ʻōnaehana o nā ʻāina pilikino o nā mea nona ka ʻāina, nā mōʻī, nā aliʻi, nā kaisers, nā ʻāina kūloko o nā suzerains a me nā vassals, nā ʻāina hoʻomana, a me nā ʻāina manuahi o ka poʻe autochthonous ʻōiwi i loaʻa ʻole ka manaʻo o ka ʻāina.

Ua maopopo ma hope o nā aupuni nui kahi i napoʻo ʻole ai ka lā—ʻEnelani, Sepania, Pokukala, ʻAmelika Hui Pū ʻIa, a me ko lākou mau kolone ma waho—ʻaʻohe pōmaikaʻi o nā kamaʻāina o ʻEnelani kolone; ma ke ʻano ʻē, ua kipaku ʻia lākou ma muli o ka hoʻokaʻawale ʻana i ka hoʻokele waiwai, hoʻomana, a me ka nohona o ko lākou mau aupuni waiwai, e lilo ana i poʻe malihini paionia ʻilihune a paʻakikī i nā kolone.

No laila, ʻaʻole i māhele ʻia a i ʻole i kaʻana like ʻia ka hoʻopunipuni o ka waiwai a me ka mana o nā lāhui me Mr. John a i ʻole Mr. Pierre.

ʻAʻohe mea e hoʻomaikaʻi i ke ola kālā o Mr. Manuel ma kahi o Pavuna ma Rio de Janeiro, Brazil, no ka mea, ʻo ka hui Petrobras he Brazilian.

Ke hoʻomaopopo nei nā kamaʻāina o ka honua i ka leka a Karl Marx e pili ana i ka hoʻokaʻawale ʻana i nā mea hana, ma kēia hihia, ka hoʻokaʻawale ʻana i ka waiwai a me ka mana o ka lāhui-mokuʻāina, inā he kapitalista a he komunista paha.

Ua kūʻai aku lākou i ka hoʻopunipuni o ka noho ʻana i nā palena o ka ʻāina, a manaʻoʻiʻo ka poʻe he ʻāpana lākou o kahi lāhui hoʻopunipuni.

He pololei hapa ʻo Marx, akā ʻaʻole i loko o ka huina o kāna manaʻo o ka hoʻokaʻawale ʻana.

ʻAʻole ia he waiwai pilikino e hoʻokaʻawale ai, ʻo ia ka hoʻopunipuni o kahi lāhui kūpono ʻole, ʻaʻohe ola, hiki ʻole, kahi hoʻopunipuni ideological, kahi wahaheʻe, kahi moʻolelo politika; ʻaʻohe lāhui a ʻaʻohe demokrasi o ke ao o ka poʻe waiwai.


Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político

Nenhum comentário: