ޑިމޮކްރަސީތަކެވެ

ޑިމޮކްރަސީތަކެވެ

އެކަން ފެށިގެން އައީ ޕްލެޓޯ ޑެމަގޯޖިއާ، ގްރީކް ޑިމޮކްރަސީ ކިޔާ ގްރީސްގެ ސިޓީއެއް ކަމަށްވާ އެތެންސް އިން ކަމަށާއި، އެއީ މުއްސަނދި ފިރިހެން ރައްޔިތުން ސިޔާސީ ކަންކަމާ ބެހޭ ގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރުމަށް ބައްދަލުވާ އަގޯރާ ނުވަތަ މައިދާނުގައި އެއްވުމަކަށް ވާތީ އޭނާގެ ސަބަބުތައް ވެސް ހުރި ކަމަށެވެ.

ގްރީކް ޑިމޮކްރަސީ އޮތީ އާބާދީގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި މީހުންނަށް: ހުރިހާ އަންހެނުންނާއި، ހުރިހާ ކުޑަކުދިންނާއި، ހުރިހާ އަޅުންނާއި، އެންމެ ކުޑަ އާމްދަނީއެއް ނުލިބޭ ހުރިހާ މީހުން ބާކީކޮށް، ބިދޭސީން ވެސް ބާކީކޮށް، އާބާދީގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި އަށް ވުރެ ކުޑަކޮށް ގިނައެވެ. ޑެމޯސް އަކީ ކެންޓަންތަކަށް، ނުވަތަ ކައުންޓީތަކަށް، ނުވަތަ އަވަށްތަކަށް ކިޔާ ނަމެކެވެ. މިއަދުގެ ސިޔާސީ ފޮތްތަކުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތާ ހިލާފަށް ޑިމޮކްރަސީއަކީ ދުވަހަކުވެސް މަގުބޫލު އެއްޗަކަށް ވާން ގަސްތުކުރާ އެއްޗެއް ނޫން، އަދި ސިޔާސީ ޕާޓީތަކެއް ވެސް ނެތް، ވޯޓުން ނިންމާ ގޮތެއް ވެސް ނޫނެވެ. އެއީ އިއްތިފާގުން ނިމުނު ބައްދަލުވުމެއް، ފުރިހަމަ މަޝްވަރާތަކެއްގެ ތެރެއިން، އޭގެ މަޝްހޫރު އަދި މަދު ބައިވެރިން، ވޮލަންޓިއަރުންނާއި މުސާރަ ނުލިބޭ، ގަބޫލު ކުރެވެންދެން. އަށްޑިހަ އަހަރު ތެރޭގައި ނިމުނީ އެހެންވެއެވެ؛ އެއީ ވިޔަފާރިވެރިންގެ އެހާ ބޮޑު ވަގުތު ހޭދަކޮށް، ހަރަކާތްތަކަށް ހުރަސް އެޅުމަށް ނުކުރެވުނީ އެއީ މުސާރަ ނުލިބޭތީ، އެއީ ބައިވެރިން ހަދިޔާކުރި ވަގުތެވެ.

މިވަގުތު އާންމު ޑިމޮކްރަސީގައި ގިނަ ދުޝްމަނުންނާއި އޮޅުވާލުމާއި، މަކަރާއި ހީލަތާއި، ފާސްތަކާއި، އުނިކަންތަކާއި، އުނިކަންތައްތައް ހުރިއިރު، ފެޑެރަލް ސެނެޓާއި، އިލެކްޓިވް އޮފީސްތަކުގެ ގޮނޑިތައް ހިންގާ ބިއުރޯކްރެޓިކް ޕާޓީތަކާއި، ނިސްބަތުގެ އުސޫލުތަކާއި، ބަންދު ލިސްޓާއި، މެޖޯރިޓީ ޑިސްޓްރިކްޓް ވޯޓިންގ ސިސްޓަމް ފަދަ ކަންކަން ހިމެނެއެވެ. ކޮންމެ މީހަކަށް އެއް ވޯޓު ލިބެންޖެހޭ ނިޒާމަށް ދޭ ކޮންމެ ހަމަލާއެއް ބަލާލަމާ ހިނގާށެވެ.

ވޯޓުލާ މީހާ އެއްވެސް ކަމެއް ނުނިންމައެވެ؛ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް އޮތީ ކުރިން ކަނޑައެޅިފައި.

ބްރެޒިލްގައި ކޮންމެ ސްޓޭޓަކަށް ތިން ސެނެޓަރުން އިންތިޚާބު ކުރެވޭނެ އެވެ؛ އެހެންކަމުން ސައޯ ޕައުލޯގެ ސެނެޓަރަކު ސައޯ ޕައުލޯގެ ހަތް މިލިއަން މީހުން ތަމްސީލުކުރާއިރު، އަމާޕާގެ ސެނެޓަރަކު އަމާޕާގެ 170،000 މީހުން ތަމްސީލުކުރާއިރު، އެމީހުންގެ ވޯޓަކީ ފެޑެރަލް ސެނެޓުގައި ސައޯ ޕައުލޯގެ ސެނެޓަރުގެ ވޯޓާ އެއްވަރުގެ ވޯޓެކެވެ.

މިއީ ޑިމޮކްރަސީގައި ހިނގާ އެންމެ ބޮޑު މަކަރާއި ހީލަތް: ފެޑެރަލް ސެނެޓުގައި ނާޒުކު ތަމްސީލު ކުރުމަކީ ދޮގެއް، ފާޑުކިޔުމެއް، ބޮޑު އުނިކަމެއް.

ނަތީޖާއަކީ 27 ސްޓޭޓާއި ފެޑެރަލް ޑިސްޓްރިކްޓްގެ ތެރެއިން އެންމެ ފަގީރު ސަރަހައްދުތަކުގެ 15 ސްޓޭޓެއް ކަމަށްވާ ބްރެޒިލްގެ މުޅި އާބާދީގެ އެންމެ %33 މީހުން ކަމަށްވާ އުތުރާއި އިރުއުތުރު ސަރަހައްދުތަކުން 45 ސެނެޓަރުން އިންތިޚާބު ކުރުމެވެ.

ފެޑެރަލް ސެނެޓުގައި ޑިމޮކްރަސީ ނިމިގެން ދިޔަ ނަމަވެސް މި ޑިސްޓޯޝަން، ރެޕްރެޒެންޓޭޓިވް ޑިމޮކްރަސީގެ މި ދޮގު ފުދޭވަރެއް ނޫނެވެ.

ކޮންމެ ސްޓޭޓެއްގެ ސައިޒަށް ބެލުމެއްނެތި، އާބާދީއާއި އިގްތިސާދުގެ ސައިޒަށް ބެލުމެއްނެތި، މަދުވެގެން އަށް ފެޑެރަލް ޑެޕިއުޓީގެ ހައްގު ލިބިގެންވާއިރު، އެންމެ ބޮޑު ސްޓޭޓްތަކުގައި ގިނަވެގެން 70 ފެޑެރަލް ޑެޕިއުޓީން ލިމިޓްކޮށްފައިވެ އެވެ. އެހެންކަމުން އަމާޕާ ސްޓޭޓަށް އިންތިޚާބުވާ ކޮންމެ ނައިބަކަށް ބޭނުންވަނީ އެންމެ ފަނަރަހާސް ވޯޓު ކަމަށާއި، އުތުރުން އަންނަ ނައިބުގެ ކައިރީގައި އިށީނދެވަޑައިގަތުމަށް ކޮންމެ ފެޑެރަލް ޑެޕިއުޓީއަކަށް ތިން މިލިއަން ވޯޓު ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ.

އެމެރިކާގައި ކޮމިއުނިސްޓް ނޫން ދުނިޔޭގައި ހުރިހާ މަކަރުވެރި ޑިމޮކްރެޓިކް ފާރސްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު އޮޅުވާލުން އެބައޮތް: އޮތީ އެންމެ ސިޔާސީ ޕާޓީއަކާއި ދެ ފެކްޝަނެއް: ޑިމޮކްރެޓިކް ފެކްޝަނާއި ރިޕަބްލިކަން ފެކްޝަން. މިއީ އިންތިޚާބީ ނިޒާމުގައި ހުރި އުނިކަންތަކުގެ ނަތީޖާ، ދެ ގޯހެއް: މެޖޯރިޓީ ވޯޓާއި، މިހާރު ހުރި 190 ޕާޓީގެ ތެރެއިން އެއް ޕާޓީއަށް ވޯޓުލުމަށް ބުއްދިވެރި ވޯޓަރު ކުރާ މަސައްކަތެއް ނައްތާލާ (އެއީ އެއްވެސް މީހަކު ވާހަކަ ނުދައްކާ)، އަދި ބޮޑެތި ދެ ޕާޓީއަށް ފޯކަސް ކުރުމެވެ. މަޖުބޫރު ނޫން ވޯޓުލުމުގެ ލިބަރަލިޓީއާއި ވޯޓުލާ މީހުން ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމުގެ ނިޒާމެއް ނެތުމުން، އެމެރިކާގެ ވޯޓުލާ މީހާ އަމިއްލައަށް ދެކެނީ ޗޮކްލެޓް ނުވަތަ ސޯޑާ އިޝްތިހާރު ފަދަ އިންތިޚާބީ ކެމްޕޭންތައް ކުރިއަށް ގެންދާ ބޮޑެތި މީޑިއާ ތަރިންގެ ބެލުންތެރިއެއްގެ ގޮތުގައެވެ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީން މަސައްކަތް ކުރަނީ އެންމެ ޕިއުރިޓަނިކަލް ވެގެން ޕްރޮޓެސްޓެންޓް ވޯޓަރަށް އެމީހުންގެ ކެންޑިޑޭޓް ހޮވޭނެ ގޮތަކަށެވެ. އެމީހުންގެ އާއިލާތަކާއި އަވަށްޓެރި ރައްޓެހިންނާއި، އަދި އާއިލީ ސަގާފަތާ އެންމެ ގާތް ކެންޑިޑޭޓަކީ، ފިކުރީ އަދި ޕްރޮގްރާމީ ސިޔާސަތުގެ މިންގަނޑަކީ އަބަދުވެސް އެއް މިންގަނޑަކަށް ވާތީ: އެމެރިކާއިން އެންމެ ބަލިކަށި މީހުން ފުނޑުފުނޑުކޮށް، އަރައިގަނެ، ލާޒިމުކޮށް، އިންސާނިއްޔަތު ވެރިކަންކޮށް އިރުޝާދުދީ، މެޓްރޮޕޮލިސްއަށް އަގުހެޔޮ ގޭސް އާއި ހަކަތަ ކަށަވަރުކޮށްދިނުން. ވާސްޕްތަކުގެ ފަރާތުން: ވައިޓް، އެންގްލޯ-ސެކްސަން އަދި ޕްރޮޓެސްޓެންޓް.

ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ހަމަ އެގޮތަށް، ކާބަފައިންގެ ޔޫނާނީންގެ ފަހުން: އާރިސްޓޮކްރެޓިކް އެލިޓިސްޓް ޑިމަގޮޖިކް ޓިމޮކްރެޓިކް ނުވަތަ ޕްލޫޓޮކްރެޓިކް ޑިމޮކްރަސީ.

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político