ኣንስቲ ፕሮጀክት የብለንን፡ መደብ የብለንን፡ ዕላማ የብለንን፡ ዕላማ የብለንን።

ኣንስቲ ፕሮጀክት የብለንን፡ መደብ የብለንን፡ ዕላማ የብለንን፡ ዕላማ የብለንን።

ከመይ ዝበለ ዕድል ንደቂ ተባዕትዮ!

ብዓበይቲ ጭርሖታት ዓለማዊ ምንቅስቓስ ፈጢሮም፡ ገበናዊ፡ ዕዮን ሲቪላውን ሕግታት ሰውራ ኣምጺኦም፡ ተባዕታይ ምዃን ገበን እዩ፡ ባህርያት ደቂ ተባዕትዮ ጸረ-ማሕበራዊ፡ ንደቂ ኣንስትዮ ቀዋሚ ሓደጋ እዩ ብዝብል መበገሲ ሒዞም ንደቂ ተባዕትዮ ኣፍሪሖም።

እዚ ጽልኢ ካበይ መጺኡ?

ኣንስቲ ዝቃለሳ ኣብ ስሳታት፡ ድሕሪ ካልኣይ ዓቢ ኲናት ዓለም ደቂ ተባዕትዮ፡ እቲ ደቂ ተባዕትዮ ኩሉ ግዜ ተዋጋእቲ፡ ቀንዲ ተዋሳእቲ ዝኾኑሉን፡ ንሰብኣውነት ዝቕይር፡ ሓደስቲ ዶባት ዝገልጽ፡ ቴክኖሎጂ ዝፈጥርን ሳይንስ ዘሰጉምን እንኮ ሰውራዊ መስርሕ፤ ኲናት እቲ ኣዝዩ ሱር በተኻዊ መንገዲ ወዲ ሰብ ዝምዕብል እዩ።

ስለዚ፡ ስጳኛውያን፡ ጣልያናውያንን ፖርቱጋላውያንን ካብ ኣትላንቲክ ክሳብ ፓስፊክ ንውቅያኖሳት ክድህስሱ ጀመሩ፣ ቅድሚ ሕጂ ተጓዒዞም ዘይፈልጡ ኣድቨንቸረራት፣ ንእሽቶ ቀዳመይቲ ኮምፓስ፣ ንዜኒትን ኣዚሙትን ዝዕቅን ሴክስታንት፣ ኣብ ስርዓተ ምጉዓዝ ከይተመርኮሱ፣ ኣብ ንፋሳት፣ ውሕጅ፣ ውሕጅ፣ ህቦብላን ኩነታት ኣየርን ጥራይ ተጸጊዖም፣ ናብ ባሕርታት ክድህስሱ ጀመሩ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኣርባዕተ ወፍሪታት፡ ሓደ መርከብ ስብርባር ኮይኑ ፍጹም ህይወትን መርከብን ዝጠፍአ ኮይኑ፡ ኣብተን ጀላቡ ግን ዳርጋ ሰላሳ ሜትሮ ዝንውሓታ፡ ዝኾነ ድሕነት ዘይብላ፡ ምቾት ዘይብላ፡ ብዘይ ሬድዮ፡ ብዘይ ጂፒኤስ፡ ንህጹጽ ኩነታት እኹል መግብን ማይን ዘይብላ፡ ኣብ ምሕረት ጸሓይ፡ ወርሒ፡ ከዋኽብትን ባሕሪ ዕድልን ዝኾነት ሰበይቲ ኣይነበረትን።

ቅሩብ ቅድሚ እቲ ዘመን፡ ኣብ ማእከላይ ዘመን፡ ጓል ኣንስተይቲ ፕሮታጎኒዝም ብተመሳሳሊ ኣይነበረን፡ ዘይጠቅም እዩ ነይሩ ማለት ኣይኮነን፡ እንተኾነ ግን ጾታ ኣብ ግራት ብማሕረሻ፡ ብማሕረሻ፡ ብመትሓዚ፡ ብመዳፍዕ፡ ብመዶሻ ሓጺንን ብረትን ብምስራሕ መሳርሕታትን ኣስያፍን ካብ ምስራሕ፡ ካብ እምኒ ብእምኒ መናድቕ፡ ገዛውቲ፡ ቤተ መንግስታት፡ ካቴድራላት፡ ቤተ መቕደሳት፡ ሃድንን... ምግፋፍ ዓሳ- ካብዚ ቁጠባዊ ስርዓት እዚ ዝኾነ ይኹን ንተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ዝግደስ ኣይነበረን፣ ከም ገፈፍቲ ዓሳ ይኹን ከም መርበብ ሰፈይቲ፣ ዋላ ሓንቲ፤ ኩሉ ናብ ናይ ገዛ፡ ናይ ገዛ ስራሕ ተቐኒሱ።

ሰብኣዊ ምዕባለ ኣብ ፍልስፍና፣ ሃይማኖትን ጂኦሜትሪን ናይ ደቂ ተባዕትዮ ፍሉይ መሰልን ተበግሶን እዩ ነይሩን ሕጂ እውን ኣሎን፣ ኣብ 99.999995% ካብ ጉዳያት ኣብ ኩለን ኣህጉራትን ዘመናትን። ኣብ ጃፓን ናይ ሳሙራይን ኒንጃን ይኹን-ደቂ ኣንስትዮ ሳሙራይ ወይ ኒንጃ የለዋ-ወይ ኣብ ህንዲ ኣብ እዋን ስርዓተ-ዓሌትን ሂንዱነትን፡ ቡድሂዝም ሳምሳራ፡ ማሃባሃራታን-ዝኾነ ኣገዳሲ ወይ ኣገዳሲ ነገር ዝፈጥራ፡ ዝእዝዛ ወይ ዝገብራ ደቂ ኣንስትዮ የላን፤ ኣብ መንጎ ኢንካውያን፡ ማያውያን፡ ኣዝቴክስ፡ ቱፒስ፡ ጓራኒስ፡ ታፑያስ፡ ጌስን ክሪናካሮልን፤ ኣብ መንጎ ኣፓቺ፡ ቶማሃውክስን ቸሮኪን፤ ኣብ መንጎ ኢኑይት-ኣብ ኩሉ ቦታ፡ ኣብ ኩሉ ግዜ፡ ኣብ መንጎ ግዜታት፡ ኣብ መንጎ ኣህጉራት፡ ኣብ መንጎ ባህልታት ዝካየድ ውዲት ይመስል ነበረ፡ ኩሉ ግዜ ኣብ ኩሉ ቦታ ሓደ ነገር፡ ማለት ናይ ደቂ ኣንስትዮ ግድፈትን ዘይምህላውን።

ኣንስቲ ግን ነቲ መብርህን ጠንቅን ረኺቦሞ፡ ታሪኻዊ ጭቆና ደቂ ተባዕትዮ፡ ብዓብለልቲ ደቂ ተባዕትዮ ዝኽፈል ዘይክፈል ዕዳ።

እቲ ተባዕታይ በሊሕ ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ሊቨርፑልን ማንቸስተርን ከይተረፈ፡ ኢንዱስትርያዊ ሰውራ ኣብ ዝጀመረሉ እዋን፡ ማሽናት ነቲ ዝኸበደን ዝኸበደን ክፋል ናይ ምፍራይ ስራሕ ዝሰርሓሉ ዝነበራ፡ ሓይሊ ናይተን ብሃፋን ከሰልን ኤሌክትሪክን ዝዝወር ማሽናት መብዛሕትኡ ግዜ ካብ ኣፍራስ ዝበልጽ፡ ዓቕሚ ሰብ ድማ ንሓይሊ ቅልጽም ተባዕታይ ዝትክእ፡ ድሕሪኡ ደቂ ተባዕትዮ፡ ደቂ ኣንስትዮን ህጻናትን ብሓባር ናብ ሓይሊ ስራሕ ኢንዱስትሪ ከም ዝድርበዩ ክዝክር ይኽእል። ናይ ዓበይቲ ደቂ ተባዕትዮ ጽንዓት ዋላ ብዘይ ጾታዊ ጽልኢ ናይቶም ወነንቲ ፋብሪካታት ብህይወት ጸኒሑ፤ ብቐሊሉ፡ ክእለት ናይቲ ወዲ ተባዕታይ ነተን ኣብ ደርቢ ፋብሪካ ዝነበረ ውድድር ዝነበራ ደቂ ኣንስትዮ ሓይሊ ስራሕ ኣባሪርወን፡ ነቲ ኣብ ፋብሪካታት ዝነበረ ዋዒ፡ ፍጥነት፡ ሓደጋን ክእለትን ገጢምወን።

ክሳብ ኢንዱስትርያዊ ሰውራ፡ ካብ ግዜ ግዝኣት ግብጺ ጀሚሩ፡ ቅድሚ ሽዱሽተ ሽሕ ዓመት፡ ኣብ ምሉእ ታሪኽ ወዲ ሰብ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኣህጉር፡ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ልዕልናን ፕሮታጎኒዝምን ጾታዊ ምፍልላይ ኣይነበረን።

መልሲ ደቂ ኣንስትዮ እንታይ እዩ?

ምስ ኣውቶማቲክ ማሽናት፡ ብድሕሪ ስክሪን ኮምፒተር ዝሰርሑ፡ ካብ መካይን ክሳብ ነፈርትን መራኽብን ዝርከባ ተሽከርከርቲ ኣብ ዝገጥማሉ እዋን፡ ንመዐቀኒታት ምክትታል ጥራይ ዘድልዮምን ብዙሕ ኣእምሮኣዊ ጻዕሪ ወይ ፍሉይ ክእለት ዘይብለንን፡ ቦይንግ 787 ብሓገዝ ኮምፒዩተራትን ከም ኣቪዮኒክስ ዝኣመሰሉ ኣውቶማቲክ ኤሌክትሮኒካውን ሓበሬታውን መሳርሒታትን ክትብገስ ትኽእል፡ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ምእዛዝ ምዕቡል ታንከር ነዳዲ ወይ ንሓደ... መርከብ ጕዕዞ። ስለዚ ካብቲ ንልዕሊ ስሳ ክፍለ ዘመን ዝቐጸለ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ፕሮታጎኒዝምን ባህልን ደቂ ተባዕትዮን ኩሉ ግዜ ንኹባንያታትን ማሽናትን ኮምፒዩተራትን ዝእዝዝ ሰብኣይ ምርኣይ ዝብል ሕብረተሰባዊ ትጽቢትን ምርሓቕ የድሊ። በዚ ድማ እቲ ሕጂ ብበትሪ ቴክኖሎጂ ዝድገፍ ዲስኩር ማዕርነት፡ ደቂ ኣንስትዮ ማዕረ ደቂ ተባዕትዮ ክኾና የኽእለን።

ደቂ ኣንስትዮ ግን ክሳብ ሕጂ ኣብ ኤሌክትሪካል፡ መካኒካዊ፡ ሲቪል፡ ኤሌክትሮኒክስ፡ ሜካትሮኒክስ፡ ኣየርኖቲካል፡ ኤሮስፔስ፡ ሒሳብን ፊዚክስ ምህንድስናን ኮርሳት 5% ጥራይ እየን ዝውክላ፡ ስለምንታይ ከምኡ ከም ዝኾነ ኣይርድኣናን?

ኣንስቲ ብዘይተዋደደ ጉጅለታት እየን ዝሰርሓ፣ መደብ የብለንን፣ ንደቂ ተባዕትዮ በቲ ዘመናት ዝጸንሐ ትካላውን ስልጣነውን ውድቀታቶም ናይ ምኽሳስ እንኮ ስትራተጂ ሒዘን ከም በላዕቲ ማሕበራዊ ስርዓት ጥራይ እየን ዝዋስኣ። ኣህጉራዊ ምውህሃድ፡ ወይ ንሰብኣውነት ዝሕዝ መደብ የለን፡ ወይ ናብ ስልጣን ንምምጻእ፡ ወይ ንደቂ ተባዕትዮ ካብቲ ኣብ ሰብኣውነት መሪሕ ተራ ንምግላል ዝዓለመ መደብ የለን። ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ፡ ባህላዊ፡ ማሕበራዊ፡ ጾታዊን ሃይማኖታውን ስልጣን ንምምንዛዕን ንምስዓርን፡ ምቁጽጻር ንብረት፡ ኩባንያታት፡ ባንክታት፡ ወተሃደራዊ ምህርቲ፡ ፖለቲካዊ ምቁጽጻር ዝግበር ምድላው የለን-ዝተሓሰበ ነገር የለን፡ ከምቲ ሶሻሊስታዊ ጸጋም ዝጥቀመሉ ናይ ግዳይነት ቃላት ዝጥቀም ዕጡቕ ዕጡቕ ጥራይ እዩ።

ዕላማ፡ መዕለቢ፡ ወይ ናብኡ ዝወስድ መንገዲ ዝፈልጥ የለን። ሓድነት ወይ ትእዛዝ የለን፣ ትልሚ ስራሕ የለን፣ ክዕወት ዝግበኦ ዕላማ እውን የለን፣ ኣብ ትርጉም ዘይብሉ፣ ኣናርኪክ ኣቃውማ ዕንወትን ኣኖማላዊ፣ ርእሰ ፍትወት ዝመልኦ ምግጣም ጥራይ እዩ።

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político