ሕጂ ውን ኣብ ኮርሳት ኢኮኖሚክስ ዕዳጋ ኢኮኖሚስ ይምህሩ ድዮም? ASML

ሕጂ ውን ኣብ ኮርሳት ኢኮኖሚክስ ዕዳጋ ኢኮኖሚስ ይምህሩ ድዮም? ASML

ስልጣነ መበል 21 ክፍለ ዘመን ኣበይ እዩ ዘማእከለ?

ርዱእ እዩ፡ ብስነመጐታዊ መገዲ፡ ብጭቡጥ፡ ብግልጺ፡ ብሓቂ፡ ብርግጽ፡ ብዘይጥርጥር፡ ብዘይተሓሰበ መንገዲ፡ ፍጹም ኣብ ናኖቴክኖሎጂ፡ ማይክሮፕሮሰሰርን ዲጂታላዊ ማይክሮሜሞሪን ዝምርኮስ፡ ሞኖፖልኦም ናይቲ ብወተሃደራዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባውን ሞኖፖላዊ ፖሊሲታትን ኣመሪካ ዝቆጻጸር ሆላንዳዊ ኩባንያ ASML እዩ። እዚ ድማ ኣሜሪካ ናብታ 1.4 ቢልዮን ነበርታ ቻይና ከይትበጽሖ ዝኽልክል ኮይኑ፡ ብስርቂ፡ ስለያ ወይ ኮንትሮባንድ ዘይኮነስ፡ ንዲጂታላዊ ማይክሮቺፕ ኮር ዌፈር ዝኸውን ናይ ኮምፒተር ቺፕን ኣልትራቫዮሌት ማሽናት ሕትመትን ከይትረክብ ጥራይ ዝተኸልከለ እዩ።

ኩባንያታት ኣሜሪካን ሃገራት ኔቶን ጥራይ እየን እተን ብኤስኤምኤል ዝፈርያ ማሽናትን ቺፕስን ክገዝኣ ዝኽእላ።

ጽሩይ ውድድር ነጻ ዕዳጋ።

ምብትታን ስርዓተ ዕዳጋ ኣዳም ስሚዝ ይመስል። ስለዚ መግዛእቲ፡ ምብራህ፡ ስርዓት ዓለም፡ ንግዲ ዓለም፡ ብዙሕ ሃገራት፡ ዓለምለኻውነትን ኒዮሊበራሊዝምን ኣብ ትሕቲ ሕግታት ተወዳዳሪ ርእሰማላዊ ስርዓት ወይስ ትካል ናይ ሓደ ዝምራሕን ባዕሉ ዝቆጻጸርን ስርዓት ኣህጉራዊ ዝምድናታት ምንባሩ ኣረጋግጽ?

ኣብ ኩሉ ታሪኽ ስልጣነ ናጻ ዕዳጋ ንግዲ ስርዓት እንታይ ከም ዝኸውን ፈሊጡ ኣይፈልጥን፣ ኣብ ትሕቲ ሕግታት ናጻ ዕዳጋ ንግዲ። ኣብ ሕጊ ቀረብን ጠለብን ኢዱ ከእቱ ዝተዳለወ ልዕልና ወትሩ ነይሩ እዩ። እታ ዘይትርአ ኢድ ብቐሊሉ ክትፈልጦን ክትረአን ዘይትኽእል እኳ እንተኾነት፡ እታ ዘይትርአ ኢድ ግን ገዚፍ፡ ቅንዕና ዘይብላን ሓያልን ኮይና፡ ኣብ መላእ ዓለም ፋሕ ኢሎም ኣብ ዝርከባ 87 ሃገራት ዝርከባ 14 መራኽብ ጽዕነት ኒዩክለርን ብ950 ወተሃደራዊ መዓስከራትን ዝሕለዋ ባንዴራ ዓሰርተ ሰለስተ መስመርን 50 ዝረኣዩ ከዋኽብትን ምስ 27 ከዋኽብቲ ኣብ ትሕቲ ቀይሕን ጻዕዳን መስመር ተሓቢአን ኣለዋ።

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político