ފަރ ރައިޓް

ފަރ ރައިޓް

އެންމެ ކަނާތްފަރާތުގައި ތިބުމަށްޓަކައި އަދި ދެމިހުރުމަށްޓަކައި، ސްކޫލްތަކާއި، ޗާޗުތަކާއި، މުއައްސަސާތަކާއި، ދައުލަތުގެ ހެޖެމޮނިކް އެޕެރެޓަސްތަކުގައި އެކްޓިވިޒަމްގެ ތެރެއިން އެއްވެސް މީހަކު ގަބޫލުކޮށްދޭން ނުޖެހޭނެ، އެއީ:

އ) ޝަރުއީ ދާއިރާ؛

ބ) ފުލުހުން؛

ގ) ސްކޫލްތައް؛

ދ) ޓީވީ؛

ށ) ވިޝުއަލް އަދި ޕާފޯމިންގ އާޓްސް؛

ފ) ސިޔާސީ ޕާޓީތައް؛

ށ) ޔޫނިއަންތައް؛

ހ) އާއިލާތައް؛

އ) ޗާޗުތައް؛

ށ) ޖަމިއްޔާތައް؛

ކ) މިއުޒިކް؛

ލ) އަދަބިއްޔާތު؛

މ) މަޝްވަރާތައް.

އެންމެ ކަނާތުފިޔައިގެ މީހުން އެމީހުންގެ ޤައުމުން ބޭރަށް ދިއުން މަނާކުރުމެއް ނޫން، އަދި މުދަލާއި މުދަލާއި މުދަލާއި ދީނުގެ މިލްކުވެރިކަމަށްވެސް ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

އެންމެ ކަނާތު ފަރާތުން ނުވަތަ އެންމެ ކަނާތު ފަރާތުން ތަފާތު ގޮތަކަށް ވިސްނުމުގެ ހައްގު އެއްވެސް މީހަކަށް ލިބުމަކީ މަނާކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ދުރު ކަނާތު ފަރާތުން ސިޔާސީ ޕާޓީތައް އިންތިޒާމުކޮށް ހިންގުން، ނުވަތަ މިނިވަންކަމާއި، ފަރުދީ ވަންތަކަމާއި، ކަރާމާތަށް ނުރައްކާ ނުވާ އެހެން ފިކުރީ ނިޒާމެއް މަނާކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އެންމެ ކަނާތު ފަރާތުން އެމީހުންގެ ތަޞައްވުރާއި ވާޝަން އުންމީދީ އާއިލާ، ޞައްޙަ ޖިންސީ ގުޅުން، ނުވަތަ ތަފާތުކަން ލާޒިމު ނުކުރެއެވެ؛ އެއީ މިނިވަންކަން ބޭނުން ނުވާ މީހުންނަށް އެކަން މަޖުބޫރު ނުކުރާ، އަދި އަމިއްލަ މުދަލުގެ އެއް ނިޒާމެއް، ސިޔާސީ، އިގްތިސާދީ، އަދި އިޖުތިމާއީ ވެރިކަމެއް އެންމެންގެ މައްޗަށް ލާޒިމު ނުކުރާ، އަދި އަމިއްލަ ތަޞައްވުރުތައް ލާޒިމު ނުކުރާ ކަމެކެވެ މުއްސަނދިކަން، ނަސްލީ ތަފާތުކުރުމުގެ މައްޗަށް، ސޯޝަލިޒަމް، ޑިމޮކްރަސީ، ކޮމިއުނިޒަމް، ކެޕިޓަލިޒަމް، ފެމިނިޒަމްގެ މައްޗަށް، މަޗިސްމޯގެ މައްޗަށް، އާންމު ރައްކާތެރިކަމުގެ މައްޗަށް، އުޒުރުވެރިވާ އިޖުތިމާއީ އަދި ޖިނާއީ އަމަލުތަކުގެ ޝިކާރައަކަށް ވުމުގެ މައްޗަށް؛ އެންމެ ކަނާތު ފަރާތުން އުފެއްދުންތެރިންގެ މަސައްކަތުގެ ހަރަދުގައި އަމިއްލަ ދިރިހުރުމަށްޓަކައި އެހެން މީހުންނަށް ބަރޯސާވުން ހިމާޔަތް ނުކުރެއެވެ.

އެންމެ ކަނާތު ފަރާތުން މުއްސަނދިކަން ފަރުވާކުޑަ ކަމަކަށް ކުޑަ ނުކުރާއިރު، އެއީ ނަޒާހަތްތެރިކަން ކުޑަކަމާއި، ދަހިވެތިކަމާއި، ވައްކަންކުރުމާއި، ވައްކަމާއި ވެސް ގުޅުވައިދޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.

މުއްސަނދިކަމާއި ނުތަނަވަސްކަމުގެ ނިޒާމުގެ ނާކާމިޔާބީގެ ޒިންމާ އުފުލުން ގަބޫލެއް ނުކުރާއިރު، ހަމަހަމަކަން ނެތުމަކީ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ނުދެކެއެވެ.

އެންމެ ކަނާތު ފަރާތުން ދައްކުވައިދެނީ އިޚްތިޔާރުގެ މިނިވަންކަމާއި، ތަފާތުތަކަށް އިޙްތިރާމާއި، ޔުޓިލިޓީރިއަން އިގޯއިޒަމްއާއި، ޤާނޫނީ ލާޒިމުކަމާއި، އެހެން މީހުންނާއި އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ލިމިޓެޝަންތަކާއި ޤާބިލުކަމަށް އިޙްތިރާމްކުރުމުގެ އިމުގެ ތެރެއިން އާންމު ޙައްޤުތަކެވެ.

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político