ویتنام دی جنگ وچ جانی نقصان

ویتنام دی جنگ وچ جانی نقصان

جاننا کہ فوجی جانی نقصان کی اے۔

فیلڈ میڈیسن چ تیار کیتیاں گئیاں بہادر تکنیکاں دی بدولت موتاں گھٹ توں گھٹ ہو گئیاں۔ میرے کول تہانوں سمجھان دی تھاں نئیں اے؛ اک ڈاکٹر لبھو تے اوہناں توں ویتنام چ ایجاد کیتیاں گئیاں تکنیکاں دے بارے پچھو۔

ایہناں بچن آلیاں چ 500,000 توں ودھ کٹے ہوئے، تے 300,000 نفسیاتی علاج چ یا عام زندگی گزارن توں قاصر، اس لی 850,000 ہلاکتاں ہوئیاں، جنہاں چ 59,000 موتاں تے لاپتہ افراد شامل سن۔

کیہڑی ستم ظریفی اے! جد کہ امریکی شہری تے عام لوک امریکہ چ ہنگامی ایمبولینس ٹرانسپورٹ لئی 700.00 توں 2,000.00 امریکی ڈالر دے وچکار ادا کردے نیں، زخمی امریکی تے جنوبی ویتنام دے جنگجوواں نوں ہیلی کاپٹراں تے ایمبولینساں چ مفت چ فوجی ہسپتالاں چ پہنچایا گیا، مفت سرجریاں، دوائیاں، آئی سی یو علاج، کلینیکل ریکوری تھراپی تے تکمیلی تھراپی حاصل کیتی۔ ایس دوران، امریکہ وچ، اک سادہ پٹی دی قیمت 400.00 امریکی ڈالر توں ودھ ہو سکدی اے۔

ویتنام وچ 20 لکھ توں ودھ امریکی فوجیاں نے سیوا کیتی، 700 ایم ڈی فینٹم لڑاکا جہاز مار گرائے گئے، 70 بی-52 سٹراٹوفورٹریس بمبار ڈھا دتے گئے، ہر امریکی پروار وچ کوئی نہ کوئی معذور، زخمی جاں ماریا گیا، اتے امریکی سماج تباہ ہو گیا۔

کیسیئس کلے - محمد علی - ، اداکارہ جین فونڈا ، گلوکار گارفنکل ، تے ادھے مشہور شخصیتاں نے ویتنام جنگ دے خاتمے دا مطالبہ کردے ہوئے واشنگٹن وچ سینکڑاں مارچاں وچ مارچ کیتا ، جھوٹ ، ہنری کسنجر - سیکرٹری آف اسٹیٹ - جنہاں نے جنگ ختم کرنے دے لئی لی ڈوک تھو تے نگن وان تھیو دے نال مذاکرات وچ اک دہائی تو ں زیادہ عرصہ گزاریا۔

میں ویکھیا سی، کسے نے مینوں ویتنام دے ہیروز دیاں ہالی وڈ دیاں کہانیاں نہیں سنائیاں، امریکی فوج نے فوجیاں نوں دہشت گردی نوں برداشت کرن لئی نشے ونڈ دتے سن۔

آخر وچ ، اوہ تھک گئے ، تھک گئے ، نويں تکنیکاں آزمائیاں ، آر اے ایف (برٹش ایئر فورس) نے ویتنام وچ سوویت اینٹی ایئرکرافٹ دفاع دا مطالعہ کرنے دے بعد اپنے وائٹ پیپر وچ جنگ وچ طیارےآں دا خاتمہ لکھیا جس نے ہر اڑنے والی ہر چیز نو‏‏ں گولی مار دتی۔

بہت سارے سبق سکھے گئے، پر تکبر گھٹیا نہیں سی؛ اس دے برعکس، اس نے فوج دی انا تے برائیاں نو تقویت دتی، تے عراق دی جنگ وچ انہاں نے 27 ملکاں نو اکٹھا کیتا تے انہاں نو عراق دی فوجی قوت نو تباہ کرن دے لی 2 ارب ڈالر دے حصے دی مالی اعانت کرن تے مجبور کیتا۔

oberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político