ኣሜሪካ ፈጺማ ኣይትኽብረካን እያ።

ኣሜሪካ ፈጺማ ኣይትኽብረካን እያ።

ፍራንኮ-ኣንግሎ-ጀርመናዊ ሕመረት ኤውሮጳውያን ንሩስያውያን እንታይ ይርእዮምን ከም ዝቖጽርዎምን ክትፈልጡ ትደልዩ? ንሕና ብራዚላውያን ንኣፍሪቃውያን ትሕቲ ሰሃራ ከመይ ንርእዮም ጥራይ ርኣዩ።

ተመሳሳሊ ደረጃ እዩ፣ ብመጠኑ።

ፑቲን ካብዚ ኲናት ብኽብሪ ሓደ መንግስታዊ ሰብ ኣብ ህዝባዊ ርእይቶ ናይቲ ሕመረት ኤውሮጳ ክወጽእ ከምዝኽእል ይኣምን።

ንሱ እዩ ጌጋኡ፤ ስላቭ ብሕመረት ኔቶን ሕብረት ኤውሮጳን ማዕረ እቶም ስልጡናት ፈጺሞም ኣይክቑጸሩን እዮም።

ኣሜሪካ ንግዳዊ ንግዲ ኣይትገብርን እያ። ኣሜሪካ ከም ሲንዲኬት ገበን እያ ትሰርሕ።

ኣሜሪካ ባናና ክትደሊ ከላ: ኣብ ካሪብያን ንዝርከብ ህዝቢ ይወርሩ: ኣብኡ ዘሎ መንግስቲ የውድቑ። ንሓደ ትሕተ-ባይታ ናይ ሓደ ኮርፖሬሽን ሓላፊ መንግስቲ ኣቐሚጦሞ፡ ንሱ ድማ ንሓረስቶት ውሽጢ ዓዲ ንምስጓግ፡ ኣብ መትከላት ባናና ዘይተረጋገጸ ጉልበት ከም ፍርቂ ባርነት ንምምዝማዝ፡ ንሓመድን ሩባታትን ንምውራድ፡ ጸረ-ባልዕ ንምልካይ፡ ከምኡ’ውን ነቲ ኦሊጎፖሊስታዊ ንግዲ ባናና ንምምዝማዝ ክከናኸን እዩ።

ባናና ካብ ወጻኢ ምእታው ከምቲ ንኻልእ ትሑት ህዝቢ ሽፍትነት ወይ ጽግዕተኛ ምግባር ዝመስል ፍናን ስለዘይብሉ ጥራይ እዮም ሱዘራይን መንግስቲ ዝምስርቱ።

ብተመሳሳሊ ነዳዲ ካብ ወጻኢ ምእታው ይጸልእዎ: ስለዚ ንኣእትዎን ዳህሳስን መጓዓዝያን ቅድመ ኩነት የቐምጡ: በዚ ድማ ናይ ነዳዲ ባጤራኦም ማለት ፔትሮዶላር ይፈጥሩ: ናይ ገዛእ ርእሶም ኩባንያታት ነዳዲ ነቲ ነዳዲ ከውጽኡ ይሰዱ: ነቲ ዘይተጻረየ ፍርያት ናብ መጻረዪ ነዳዲ ብምጉዕዓዝ: ፕረዚደንታት ብምውዳቕ: ሰውራታት ብምፍጻም: ሃገራዊ ፖለቲካዊ ውዳበ ብምዕናው: ምልኪ ብምቛም: ውልቀመለኽቲ ብምውዳቕ: መንግስቲ ይቆጻጸሩ:: ንመላእ ሃገራት ምውራርን ምጥፋእን፡ ከምኡ’ውን ንሙሉእ ውሳኔታት ሕቡራት ሃገራት ምብዳህ።

ኣህጉራዊ ፖለቲካዊ ክብሪ ከመኽኑን ክዕቅቡን ኣብ ዘድልዮም እዋን፡ ንስልጡን ውዕላት ብጥንቃቐን ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕን ምድላው ይሓልፍዎ፡ ኣብ ናይ ወጻኢ ትካላት ምርምር ንዝርከቡ ምሁራት ብምምራጽ ምቹእ ምስሊ ንምፍጣር ዝምወሉ ትካላት ምሕሳብ ይምስርቱ-እዚኦም ድማ መጻኢ ጋዜጠኛታት፡ ዳያኑ፡ ፕሮፌሰራትን ኣቕሽሽትን ክኾኑ እዮም-ኩሎም ነቲ ኣመሪካዊ ሞዴል ዲሞክራሲ ዝጣበቑ። ድሕሪኡ፡ ኣረሜናዊ ሓይሊ ምስ ልስሉስ ሓይሊ ተደሚሩ፡ ኣእምሮኣዊ፡ ስነ-ኣእምሮኣዊ፡ ፋይናንሳዊ፡ ምሁራዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ሃይማኖታዊ ዕብለላ ንምምስራት፡ ነቲ ኣጀንዳ ወይ ፖለቲካዊ ፕሮጀክት ዘይብሉ፡ ንመሓዙቶም ዘደናግሩ፡ ቀጻሊ ስጉምቶም ኣብ ፖሊሲ ​​ወጻኢ እንታይ ከም ዝኸውን ፈጺሞም ዘይፈልጡ፡ ጨካን፡ ዕድለኛታት በላዕቲ ጥራይ ዘይብሎም ጕጅለ፡ ሃጸያዊ ዕብለላ ዝሽፍን ቅዲ ኣካይዳ ይፈጥር።

ኣብ USA ናይ ወጻኢ ፖሊሲ የለን፤ እተን ጕጅለታት ፕሮጀክት የብለንን፡ ሓሓሊፉን ግዝያውን፡ ሓላፊ ዕድላት ጥራይ እየን ዝጥቀማሉ።

ኣመሪካ ኣብ ትሕተ-ሓመድ ታይታንየም፡ ኒዮብየም፡ ማንግኒዝ ወይ ነሓስ የብላን: ዝኾነት ካልእ ሃገር ካብ ኣፍራዪት ሃገር ምኣተወን፡ ኣመሪካ ግን ኣይኮነትን። ብስም ዲሞክራሲ፡ ሰብኣዊ መሰላት፡ ምዕቃብ ኣከባቢ፡ ፌሚኒስት ወጽዓ፡ ጉልበት ባርነት፡ ስግኣት ብከላን ዕንወትን ኣግራብን ሩባታትን፡ ከምኡ’ውን ምውሳኽ ሙቐት ዓለም ብናይ ሓሶት ወፍሪ ንሃገር ንምውዳብ፡ ነቲ ኣፍራዪ ህዝቢ ንምጥፋእ፡ ወይ ንፖለቲከኛታት ጉቦ ምሃብ፡ ወይ ብቕንጸላን ጭውያታትን ገዛእቲ ንምውዳቕ የድልዮም። ዓለም ድሮ ነዚ ረቂቕ ስርርዕ ሓሶት ትለምዶ ኣላ፣ እዚ ድማ ብዝተቖጻጸረ ስነ-ቓላት ኣብ ልዕሊ ቋንቋ ምቁጽጻር፣ ናይ ነቐፌታ ዓቕሚ ንምንካይ ጭቆና ዝገብር እዩ። ድሕሪኡ ኣማራጺ ቋንቋ ንርኢ ኣብዚ፦ ዓመጽ ማሕበራዊ ምዝንባል ኮይኑ ምስ ትሕቲ ዕድመ ገበነኛታት ምስ ሕጊ ዝጋጮ መንእሰያት ተቐይሮም፤ ምብስባስ ሃይማኖት ናብ ሃይማኖታዊ ናይት ክለባት ምስ ጸሊም መንደቕን ውሑድ ክዳን ዝለበሳ ደቂ ኣንስትዮን ኣብ መንበረ ጵጵስና ዝተቐየረ፣ ከምኡ’ውን ኣቕሽሽቲ ብመንገዲ ፒኣይኤክስ (ናይ ብራዚል ቅጽበታዊ ክፍሊት ስርዓት) መድሃኒት ዝስዕስዑን ዝሸጡን፣ ብልጽግና፣ ንብረት ናይቶም ምስ ኣምላኽ ዓቢ ውዕላት ብምግባር ናብ ብዝሒ ዝወስድ መንገዲ ከሕጽሩ ዝደልዩ ህርፋን ዘለዎም ሰባት ንብረት እናባኸኑ። ካብዚ ምድንጋር እዚ እተን ኣዝየን ጽኑዓት ማሕበራዊ ትካላት ይፈስሳን ሞራል እናነከየን ይኸይድ ኣሎ: ዝጋደደን ቅድመ-ግዜ ጾታዊ ርክብን፤ ንሰበስልጣንን ኣዝማድን መምህራንን ዝግበር ኣኽብሮት ብትምህርቲ ኣብ ቴሌቪዥን ሪኣሊቲ ሾው ኣቢሉ ምሉእ ብምሉእ ኣንጻራዊ ይኸውን፣ ሓደ ሰብ ነቶም ዓያሹ ሕግታት ስነ-ምግባርን ስነ-ምግባርን ዝኽተሉ ዓያሹ ዝጥቀመሉ ዓለም ዝምህር፣ ንዕድለኛታት ዕድለኛታት ዝወድቕ፣ ነቲ ኣብ ዘይርአ፣ ኦርጋኒካውን መካኒካዊን ምትሕግጋዝ ናይቲ ዓመታትን ብዙሕ ውግኣትን ዝወሰደ ዘይንቡር ማሕበራዊ ውዕል ዝተመርኮሰ ማሕበራዊ ምትእስሳር ዘጥፍእ እዩ። ንምድልዳል፡ ሕጂ ከም ቤት ካርድታት ብድሌት ፋሽን ይወድቕ፤ ናይ ኣካላት ጽሑፍ ምስ ንቕሳት፤ ንሓቅን ቅንዕናን ንእሽቶ ምግባር፤ ንደቂ ሰባት ክብሪ ገፊፎም፡ ናይ ኩሉ ሰብ ስለ ዝኾነ፡ ብፍሉይ ናይ ማንም ዘይብሎም ንብረትን ሃብትን ክምንዝዑ ይኽእሉ፡ እዚ ድማ ነቲ ብሃገር ዝውከል ሕብረተሰባዊ ፍቕሪ፡ ማለት ስድራቤታት ከም ኣባላት ሒዞም ዝቖመ ኮንፈደረሽን ከጥፍኡ ይኽእሉ።

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político