ޢިލްމީ އުސޫލަކީ ޓޯޓޮލޮޖީއެކެވެ.

ޢިލްމީ އުސޫލަކީ ޓޯޓޮލޮޖީއެކެވެ.

އަޅުގަނޑުމެން ސައިންޓިފިކް ރިސާޗަށް ސައިންޓިފިކް މެތޮޑޮލޮޖީ އުފެއްދީ، ސައިންޓިފިކް މެތޮޑޮލޮޖީގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ސައިންޓިފިކް ރިސާޗްގެ މިންގަނޑު ބޭނުންކޮށްގެން ސައިންޓިފިކް ރިސާޗްގެ ނަތީޖާ ކުރިން ސައްހަ ކުރެވޭނެ ގޮތަކަށެވެ. ނަމަވެސް ސައިންޓިފިކް ރިސާޗްގެ ސައިންޓިފިކް މެތޯޑްގެ މޮޑެލް ސައްހަ ކުރަނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟

މި ބައި ފުރަތަމަ ޖުމްލައިން ނިންމާލެވިދާނެ: ސައިންޓިފިކް މެތޯޑަކީ، އަދި ސައިންޓިފިކް މެތެޑަށް ބިނާކޮށްފައިވާ ސައިންޓިފިކް ރިސާޗަކީ، ހިސާބުގެ މާނައިގައި ފަންކްޝަނެއް، f(z)، ނުވަތަ Ψ، އޭގައި ފަންކްޝަންގެ ފޯމެޓަށް ބަދަލެއް އައިސް، އިންޕުޓް، ނުވަތަ x، އަކީ ދިރާސާގެ އެއްޗެއް، އަދި އައުޓްޕުޓް، ނުވަތަ ނަތީޖާ، ސީދާ އަދި ހަރުކަށިކޮށް ބައްޓަން ކުރެވެނީ އެ މެތޯޑަކުން، އެއީ ފަންކްޝަނެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ ފަންކްޝަނެކެވެ f(z)، ނުވަތަ Ψ އެވެ.

މިކަމުގެ ނަތީޖާއަކަށް ވެގެންދަނީ ސައިންޓިފިކް މެތޯޑް ބޭނުންކޮށްގެން ދިރާސާ ނިންމުމުގެ ފައިނަލް ވެލިއު މުޅިން ލަފާކުރެވޭތީ، އެހެންކަމުން ޓޯޓޮލޮޖީން ސައްހަ ކުރެވެނީ، ރިފިއުޓެބިލިޓީ މެދުވެރިކޮށް، ފާލްސިފިއޭބިލިޓީން ސައްހަ ކުރުމަށެވެ.

އީޖާދުކުރުމާއި، އައުކަމާއި، ހީވެސް ނުކުރާ ގޮތަކަށް ހޯދުމުގެ ކޮންޓެކްސްޓަކީ ޢިލްމީ އުސޫލުގެ ބައެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ ސައިންޓިފިކް ރިސާޗްގެ ދާއިރާއިން ސަލާމަތްވާ ކަމެއް ކަމުގައި ވާނީ އެ ވެރިއޭބަލްތަކަކީ ކުރިން ކަނޑައެޅިފައިވާ، ކުރިން ހޮވާފައިވާ ވެރިއޭބަލްތަކަކަށް ވާތީ އެވެ. ވެރިއޭބަލްތަކުގެ އެބްސްޓްރެކްޝަންތަކުގެ ސަބަބުން އެއީ f(z)، ނުވަތަ Ψ އިކުއެޝަން އިން ބޭރުގައި ހުރުމުން ތަޖުރިބާގެ ކޮންޓްރޯލުން ސަލާމަތްވުމަށް ހުރަސްއެޅޭ އެއްޗެކެވެ.

ސައިންޓިފިކް ދިރާސާތަކުން އައު ކަންތައްތަކެއް އީޖާދު ނުކުރެވޭ، އެއީ ކަންކަން ހޯދި އެއްޗެއް ނޫން؛ އެއީ ހަމައެކަނި ހައިޕޮތެސިސް ކިޔާ ލަފާކުރެވޭ އުންމީދުތައް އަލުން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ކަމަކަށް ވާއިރު، އެކަންކަން ކަށަވަރުކޮށްދެނީ ނުވަތަ ދޮގުކުރަނީ f(z)، ނުވަތަ Ψ އިން ދޭ ކްރައިޓީރިއާ އިން ސައްހަކުރުމުގެ ހަރުކަށި ސިވް އިންނެވެ.

ހޯދުންތަކާއި އުފެއްދުންތަކަކީ އެންޓި ސައިންޓިފިކް ޕްރޮސެސްތަކެއް ކަމުގައި ވާތީ އެއީ ސައިންޓިފިކް ރިސާޗް ޕްރޮސެސްގައި ހުންނަ އެނޮމަލީސް، ސިނެސްތެސިއާސް ތަކެއް ކަމުގައި ވާތީ، އެއީ ޝައުގުވެރިކަމުގެ ހަގީގަތަކަށް ނުވަތަ އެޕިފެނޯމަނާއަކަށް ވުމަށްފަހު ސައްހަ ކުރަންޖެހޭ ކަންކަމެވެ.

ސައިންޓިފިކް ރިސާޗަކީ، ސައިންޓިފިކް މެތޮޑޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން، އުފެއްދުންތެރި ދިރާސާއެއް ނޫން އަދި ހޯދުން ހޯދާ ކަމެއްވެސް ނޫނެވެ؛ އެއީ ހަމައެކަނި ހައިޕޮތެސިސްތަކުގެ ޔަގީންކަން ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. މި ހައިޕޮތެސިސްތަކަކީ، އޭގެ ޙައްދުތަކާއި ޕްރިމިސްތަކުން ކަނޑައެޅިފައިވާ، ސާފުކޮށް އަދި ސީދާކޮށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޢިލްމީ ބަޔާނުގެ ތެރޭގައި ނަޒަރިއްޔާތަކާއި ޤާނޫނުތައް ޖަސްޓިފައި ކުރުމުގެ ތެރޭގައި f(z) ނުވަތަ Ψ އިން ދޮގުކުރަންޖެހޭ ގޮންޖެހުންތަކެވެ.

ޢިލްމީ ދިރާސާތަކުގެ ޢިލްމީ އުސޫލު ޚިދުމަތް ކުރަނީ ހަމައެކަނި ސައްޙަ ޢިލްމެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރާ f(z) ނުވަތަ Ψ ބޭނުންކޮށްގެން ހައިޕޮތެސިސްތައް ސައްޙަކުރުމަށެވެ. އެހެންކަމުން ޢިލްމީ އުސޫލަށް ޚުދު އަމިއްލައަށް ސައްޙަ ނުވެވޭނެއެވެ؛ މިގޮތުން ސައިންޓިފިކް މެތޯޑް ސައްހަކުރުމަކީ އެޑް ހޮކް ނުވަތަ މާނަކުރުމުގެ ގޮތުން އެންޓި ސައިންޓިފިކް، ޑިޓަރމިނިސްޓިކް، އަދި ޑިޑަކްޓިވް ކަމެކެވެ.

އެހެންކަމުން ޢިލްމީ އުސޫލަކީ ޓޯޓޮލޮޖީއެކެވެ؛ އެއީ އަމިއްލައަށް ސައްހަ ނުވެ އެހެން ނުވަތަ ހުރިހާ ސައިންޓިފިކް ޕްރޮސީޖަރތަކަށް ސައްހަ ކުރުމުގެ އުސޫލެއްގެ ގޮތުގައި އަމިއްލައަށް ލަފާކުރާ އެއްޗެކެވެ.

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político