ስለምንታይ ኣብ ISS (ዓለምለኻዊ መደበር ህዋ) ማክዶናልድ ዘይርከብ?

ስለምንታይ ኣብ ISS (ዓለምለኻዊ መደበር ህዋ) ማክዶናልድ ዘይርከብ?

ኣብ ዓውደ ውግእ ዝርከቡ ወተሃደራት፡ ኣብ ጠፈር ዝርከቡ ጠፈርተኛታት ገንዘብ፡ ክረዲት ካርድ ወይ ዝኾነ ዓይነት ባጤራ ኣይጥቀሙን ድዮም?

ኣብ ሰሜናዊ ዋልታ፡ ወይ ኣብ ሰሃራ፡ ኣብ በረኻታት ሞንጎልያ፡ ኣብ ምድረበዳ ኣታካማ፡ ኣብ ርእሲ ኤቨረስት፡ ኣብ በረድ ኣላስካ፡ ኣብዘን ቦታታት እዚኣተን፡ ከምቲ ኣብ ወርሒ፡ ገንዘብን ሃብትን ዘይጠቅም ምዃኑ ተረዲእኩምዶ፧

ኣብ መንጎ ጥረ ነገራት ሰደድ ዝገብራ ሃገራትን ኣብ ምፍራይ ኣቑሑት ዝመርሑ ሃገራትን ብንግዲ ዝወሃብ ክፍሊት ብዘሎ ፍልልይ ዋጋ ዝተመስረተ ፖለቲካዊ ምክፍፋል ጽኑዕ ቆላሕታ ዝሓትትን ኪኖ ሓፈሻዊ ስነ-ሞጎት ዝኸይድን ድዩ?

USA ኣብ ዓለም ዝዓበየት ኣፍራዪት ጥረ መግቢ ኮይና፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዓለም ዝዓበየት ኣፍራዪት ኤሌክትሮ-ዲጂታል ቴክኖሎጂ እያ።

ኣሜሪካ ኣብ ዓለም ዝዓበየት ኣፍራዪት መግቢ እያ ተባሂሉ ፈጺሙ ኣይካታዕን፤ ብኣንጻሩ፡ ብዛዕባ ድኽነትን ሃብትን ኣህዛብ ዝቐርብ ክትዓት መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ሰደድ ዘይተመስርሐ፡ ዘይተመስርሐ ፍርያት፡ ናይ መወዳእታ ቴክኒካውን ሳይንሳውን ፍልጠት ዘይብሉ ጽግዕተኛነት ብዝምልከት መመኽነይታ የብሉን።

ብዘይካ ገለ ኣብ ኣህጉራዊ ንግዲ ልዑል ክፍሊት ዘለዎም ዘይተመስርሑ ኣቑሑት፡ ነጉልሕ፡ ዘይቲ፡ ወርቂ፡ ኣልማዝ፡ ማይ፡ ጋዝ፡ ብሩር፡ ፕላቲኒየም፡ ስጋ፡ ዓሳ፡ ሶያ፡ ፍረታት፡ ስርናይን እኽልን እዩ። እዚኦም ኣብ ተፈጥሮ ከም ዝረኽብዎ ዝሽየጡ ፍርያት እዮም።

ስለዚ ነዞም ፍርያት ንምጽላምን ዋጋኦም ንምጉዳልን ዝግበር ወፍሪ፡ ምስ ንእሽቶ ነገራትን ትሑት ምዕባለ ዝብል ጽልዋን ብምትእስሳር፡ ኣብ ሰንሰለት ምፍራይ ዝርከቡ መንጎኛታት ልዑል መኽሰብ ንምዕቃብ፡ ተወለድቲ ፍርያት ብቑዓት ናይ ምእላይ ንጹር ዕላማ ኣለዎ። ስለዚ ድማ እዮም፡ ቀዳማይ ደረጃ ውሽጣዊ ምህርቲ ክቆጻጸሩ ኣብ ዘይክእሉሉ እዋን፡ ካብ ናይ ኣፍረይቲ ናይ ድርድር ሓይሊ ወጻኢ፡ ነዞም ፍርያት ምልውዋጥ ብምቛም ዝሰርሑ።

ምስጢር ምብጫው ሽኮር ብሆላንዳውያን ብምሕባእ ምፍራይ ሽኮር ንምቁጽጻር ፈተነታት እንተተገይሩ፡ ካብ መበል 17 ክሳብ መበል 20 ክፍለ ዘመን፡ እዚ ፓተንት ድማ እንተጠፊኡ፡ ሽዑ ውሳኔታት ተገይሩ፡ ኣብተን መግዛእቲ ዝነበረ ምህርቲ ቃንጫ ሽኮር ንምምንዛዕ፡ ወይ’ውን ኣብ ኣንቲለስ መንግስታት ብምግልባጥ ምህርቲ ባናና ከይተረፈ፡ ዕደና ወርቂ ካብ ተወለድቲ ህዝቢ ማያ፡ ኢንካ፡ ኣዝቴክ፡ ደቡብ ኣፍሪቃን ኣውስትራልያን፡ እቲ... ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝርከብ ዕደና ነዳዲ፡ ከምኡ’ውን ካብ ብራዚል ናብ ኢንዶነዥያን ደቡባዊ ምብራቕ ኤስያን ንምውሳድ ፈልሲ ኣግራብ ጎማ ሰሪቑ።

ቴክኖሎጂ ንሃብታም ኣህዛብ ናብ ሓያል ፍልልይ ይትርጎም ምባል ጌጋ እዩ። ተወሳኺ ዋጋ ተወሳኺ ወፃኢታት፣ ተወሳኺ ግዜ፣ ተወሳኺ ልዑል ደሞዝ፣ ቀጥታውን ተዘዋዋርን ወፃኢታት፣ ቀዋሚ ወፃኢታትን ካብ ልዑል ኢንዱስትርያዊ ፍርያት ዝረኽብዎ መኽሰብ ንገለ ክፋል ዝሰርቕ ተለዋዋጢ ወፃኢታትን እውን ከምዝውክል ተረጋጊፁ እዩ። መኽሰብ ንምርካብ እዞም ፍርያት እዚኦም ንፍሉይ መሰል ኣፍራዪን ኣከፋፋልን ንምውሓስ ኣዝዩ ሓያል ፖሊሲታት ይጠልቡ፣ እዚ ማለት ጽኑዕ ረብሓታት፣ ልዑል ሓደጋታት፣ መወዳእታ ዘይብሉ ሰንሰለት ምፍራይን ፕላኔታዊ መርበብ ምክፍፋልን እዩ። እዚ ዘመልክቶ ብዙሓት ትካላት ብቑጠባዊ መዳይ ብኣህጉራዊ ኢንዱስትርያውን ንግዳውን ደረጃ ጥራይ ምዃኖም ዘመልክት ኮይኑ፡ ከም: ጎማታት፡ መካይን፡ ነፈርቲ፡ ሳተላይት፡ መራኽብ፡ ኮምፒዩተራት፡ ሓጺን፡ ኣሉሚንየም፡ ኤሌክትሪክ ሞተራትን ፍላት ብርጭቆን ዝኣመሰሉ እዮም። ብኻልእ ወገን ድማ ፖለቲካዊ ምትእትታው ንዕዳጋን ንዋሕዚ ኣቑሑትን ኣገልግሎታትን ፍርያትን ዝዕብልል ብምዃኑ፡ ከምቲ ኣብ ኲናት ክታበት ኮቪድ-19 ኣዝዩ ንጹር ዝነበረ፡ ብዋጋ፡ ጽሬት፡ ከምኡ’ውን ተረባሕነት ብልጫታት ሸለል ዝብል ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳብ፡ ዝተወሰና ሃገራት ኣብ ኣህጉራዊ ዋሕዚ ኣቑሑትን ኣገልግሎታትን ከይሳተፋ ይኽልክል።

ዳርጋ ኩሉ ግዜ ውግኣት ኣብ ሃገራዊ ዶባት እዩ ዝፍጸም፤ ሓንቲ ሃገር ምስ ካልእ ኣብ ዶባታ ዘይርከብ ክትቃለስ ሳሕቲ'ዩ። ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ዝግበር ምትፍናን ዶባት ኣብ መንጎ ተኽእሎ ኲናትን ሰላምን ደረት ይገብሮ።

ኣሜሪካ ኣብ ምቹእ ኩነታት እያ ዘላ ምኽንያቱ ዶባታ፡ ፓስፊክ ውቅያኖስ፡ ኣትላንቲክ ውቅያኖስ፡ ሜክሲኮ፡ ካናዳን ሩስያን ኣብ ኣላስካ።

ብመንጽር ጂኦግራፊ፡ ኣመሪካ ሳላ ምስ ስግኣት ዘይፈጥራ ፈተውቲ ሃገራት ዘለዋ ዶባት፡ መዓስ ካብ ውግኣት ከም እትጅምርን መዓስ ከም እትስሕብን ናይ ምምራጽ ፍሉይ ዕድል ወትሩ ኣለዋ።

ካብ ዝኾነ ስግኣት ብዘለዋ ጂኦግራፍያዊ ርሕቀት ኣብ ግጭታት ዓለም ዝበለጸት ሃገር ብምዃና፡ ከም ሃገራት ደቡብ ኣመሪካን ውቅያኖስን ተነጺላ ትኸይድ።

እዚ ምትእምማንን ተፈጥሮኣዊ ምክልኻልን ኣሜሪካ ዳርጋ ንኹለን ሃገራት ዓለም ንምፍርራሕ የተባብዓ፣ እቲ ሓደጋ ግን ኣሎ: ኣድላዪ እንተኾይኑ ንኣሜሪካ ንምውራር ተቓላዕቲ ዝኾና ሃገራት ጥራይ እየን፦ ካናዳ፣ ካብ ሰሜን፤ ሜክሲኮ፡ ካብ ደቡብ፤ ከምኡ’ውን ሩስያ ብኣላስካ ኣቢላ።

ኣመሪካ ብሓቂ ክትፈርሕ እትኽእል፡ ሩስያ ነቲ ኣብ ምብራቓዊ ዞባ ብዓመጽ ወተሃደራዊ ምትእስሳር ክትገብር ምስ እትውስን፡ ኣብ ምብራቓዊ ሩስያ ኣብ ዝርከባ ቹኮታን ናውካንን ብብዝሒ ወተሃደራዊት ብምግባርን መደበራትን ሓያል ወተሃደራዊ ሓይልታትን ክትሃንጽን፡ ኣመሪካ ንመዓስከራት ኣየር፡ ሓይሊ ባሕርን መሬትን ናብ ኣላስካ ክትግዕዝ ምስ ተገደደት፡ ድሕሪ መግዛእቲ ሰሜን ኣመሪካ ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ዘይፈልጥ ወጥሪ ዶብ ምስ ዝፈጥር ጥራይ እዩ።

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político