domingo, 23 de agosto de 2026

ʻO ka uku paneʻe ma ka ʻaiʻē: Ma hea e hele ai?

ʻO ka uku paneʻe ma ka ʻaiʻē: Ma hea e hele ai?

ʻElua mau kāne e noho ana ma kahi mokupuni neoneo, pehea lā lākou e hoʻonohonoho ai i ka hoʻokele waiwai o kēia aupuni liʻiliʻi e like me nā lula o ka ʻoihana honua?

He pilikia kuhiakau maʻamau kēia i ke kumumanaʻo hoʻokele waiwai hiki ke hoʻoponopono ʻia e nā kumumanaʻo like ʻole, mai ke kumumanaʻo kuʻuna i hōʻike ʻia e ka puke mua ma ke kumumanaʻo hoʻokele waiwai i kākau ʻia e Adam Smith, a ukali ʻia e nā paionia ʻē aʻe e like me: nā physiocrats, nā monetarists, nā metallurgists, nā Marxists, nā structuralists, nā expansionists, neoliberalism, Keynesianism, statist economists, progressives, akā ʻo ka pilikia hoʻokele waiwai e pili mau ana i ka hana ʻana o ke kālā, kēia pani no ke kālā i pani i ka barter pololei, a ʻaʻole i kāohi hou ʻia ka hoʻonui kālā a hiki i ka puka ʻana mai o nā derivatives, ʻo lākou āpau he virtual, ka mea i hōʻike i ka cryptocurrency, ke ʻano o ka Dutch tulip mania; he virtual a me ka fiduciary nā mea āpau.

Noho kēia mau kāne ʻelua i ke kaulike kālā no ka mea ʻaʻohe mea e kaʻapuni ana me nā derivatives: he lawaiʻa kekahi, a ʻo kekahi he mea hōʻiliʻili, he mea hahai holoholona, ​​no laila ua ʻaelike ʻia nā hoʻololi ma o ka hoʻokolokolo ma waena o lākou.

I ka hopena, aia kahi waihona o nā pono hana ʻē aʻe e hiki ke hoʻololi ʻia ma o nā hōʻaiʻē a i ʻole nā ​​hana lokomaikaʻi.

ʻO ka ʻōnaehana hoʻokele waiwai o kēia manawa he virtual a me ke komo puke; ʻaʻohe mea i ʻike i kahi e hui ai ka waiwai ʻole e lawelawe ana ma ke ʻano he kuhikuhi a me ke kākoʻo. Manaʻoʻiʻo wale mākou i ka hiki o kekahi ʻaoʻao ke hoʻoili i ka waiwai, akā he helu kālā virtual wale nō ia. ʻAʻole hiki ke koho hou i kahi ʻelele waiwai ma ka Honua no kahi GDP honua o 100 trillion kālā US, ʻaʻole hiki ke paʻi ʻia ma nā banknotes, ʻaʻole hoʻi i kākoʻo ʻia e ke gula, ʻaʻole hoʻi e mālama ʻia ma ke ʻano he waiwai kino.

Ua kūkulu mākou i kā mākou Leviathan ma ke ʻano he Akua ʻuhane ʻaʻole hiki ke ʻike ʻia a ʻike ʻia paha.

Ke manaʻoʻiʻo nei mākou hiki iā mākou ke hoʻoponopono i nā ʻaelike āpau a i kekahi lā e uku ʻia nā mea hōʻaiʻē. I kēlā lā hoʻopunipuni, e hiolo ka hoʻokele waiwai honua ma hope o ka stagnation.

ʻO ka apathy, ka paralysis, a ʻaʻohe aie e hōʻiliʻili ʻia - he hoʻoilo maoli ia ma nā palena o ka lewa interstellar. ʻO ka ʻaiʻē wale nō ke ʻano e hoʻohele ai i ka waiwai a hoʻoulu i kahi hoʻokele waiwai e neʻe mau ana, e like me ka meaʻai a me ka wai a mākou e inu ai i kēlā me kēia lā e hana hou ai i ka lā aʻe, a laila i ka lā aʻe, me ka hiki ʻole ke hoʻopau loa i ka pōloli a me ka make wai. ʻO ka hoʻokele waiwai, e like me ke ola, ʻaʻohe kumu.


Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político

Nenhum comentário: