ނޭޓޯ: ޕެކްޓް، ނުވަތަ ޑަކް؟

ނޭޓޯ: ޕެކްޓް، ނުވަތަ ޑަކް؟

ޑިސެމްބަރު 25، 2030. ޔޫކްރޭންގެ ހަތިޔާރު އެޅި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށްފަހު ޖީއެމްޓީ 23:59 ހާއިރު ރަޝިޔާއިން ވަނީ އިންޒާރެއް ނެތި ސްޓޮކްހޯމް ސިޓީއަށް ނިއުކްލިއާ ހަމަލާއެއް ދީފައެވެ. އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންގެ ތެރޭގައި ހިފާފައިވާ ސަރަހައްދުތައް އަސްކަރިއްޔާ ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުނީ 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު ކަމަށްވާއިރު، ވެގްނަރ ޓްރޫޕްސް އިސްކޮށް ހުރެގެން ރަޝިޔާ ސިފައިން ހަލުވިކަމާއެކު ކުރިއަށް ގޮސް ޔޫކްރޭންގެ ވެރިރަށް ކިއެވް އާއި މަދު ކިލޯމީޓަރުތަކެއް ދުރުގައި މަޑުކޮށްލިއެވެ.

ބްރަސެލްސް އިން ޑިމާންޑް ކުރަނީ ނޭޓޯގެ ގާނޫނު އަސާސީގެ 5 ވަނަ މާއްދާ ތަންފީޒު ކުރުމަށް ކަމަށާއި އެ މާއްދާގައި ސީދާ ނޭޓޯގެ ހުރިހާ 32 މެމްބަރުންގެ އިތުރުން ޖަޕާން، ދެކުނު ކޮރެއާ، އޮސްޓްރޭލިއާ އަދި އެހެނިހެން ހިޔަނި މެމްބަރުންގެ ނިއުކްލިއާ ރައްދު ދޭން ޖެހޭ ކަމަށެވެ. މިއީ އެމެރިކާއިން ވެސް ހިމެނޭ ގޮތަށް ރަޝިޔާއާ ދެކޮޅަށް ނިއުކްލިއާ ހަމަލާއެއް ކަމަށާއި، އުތުރު އެމެރިކާގެ ނިއުކްލިއާ ޓްރައިއަޑާއި، އެސްއެލްބީއެމް ސަބްމެރިންތަކާއި، އެމެރިކާގެ މިޑްވެސްޓް މިނިޓްމަން އެސްއެލްބީއެމް އިން ރަޝިޔާ ނައްތާލުމަށް ވާނެ ކަމަށެވެ.

އެކަމަކު އެމެރިކާގެ ކޮންގްރެސް ބައްދަލުކޮށް، ސްޓޮކްހޯމް ނިއުކްލިއާ ނައްތާލުމަށް ފަހު އެމެރިކާގެ ރައީސް ރަޝިޔާއާ ދެކޮޅަށް އެންމެ ފަހުގެ ޖާނުން ފިދާވުމުގެ ހަމަލާ ދިނުން މަނާކުރެ އެވެ. އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުން ސްވިޑެންގެ ނުވަތަ މުޅި ޔޫރަޕްގެ ދިރިއުޅުން ބަދަލުކުރުމުގެ އަގުހުރި އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ފަހުން އުތުރު އެމެރިކާގެ ސަރަހައްދަށް ދުވަހަކުވެސް އަސްކަރީ ހަމަލާތަކެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.

އެއީ އެންމެން ހީކުރި ގޮތެވެ. ނޭޓޯގެ 5 ވަނަ މާއްދާއަކީ އިންސާނިއްޔަތުގެ އެޕޯކަލިޕްސް އެވެ. އެއީ މެކްސިކޯގެ ސްޓޭންޑަފްއެއް ފަދަ ކަމެއް: އެއީ ޕޮލިސް ސްޓޭޝަނަކަށް ވަދެ ފުލުހުންނަށް ބަޑިޖަހާ ކަހަލަ ކަމެއް؛ އަސްކަރީ ކޮށިގަނޑަކަށް ވަދެ ބަޑިޖަހާ ފަދައިން؛ ޑެންޑޭ ފަރުބަދައަށް އަރައި މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރިކުރާ މީހުންގެ ޑެން ޝޫޓިން އަށް ކުރިއަށް ދިއުން ފަދައެވެ.

ފުރިހަމަ އަދި މުޅިން ބަދަލު ހިފުމުގެ ލޮޖިކް ދުވަހަކުވެސް މަސައްކަތް ނުކުރީ، ފިނި ހަނގުރާމައިގައި ވެސް ނޫނެވެ.

ނޭޓޯ ނިމިއްޖެ. އެއީ ދުވަހަކުވެސް މަސައްކަތް ނުކުރާނެ ކަމެއް، ޙައްދުގައި މުޅިން ނައްތާލުމުގެ އިންޒާރު މެދުވެރިކޮށް ކޮންޓެއިންމަންޓްގެ ސިޔާސަތެއްގެ ގޮތުގައި ނޫނީ.

އެމެރިކާގެ ސިފައިން ނުވަތަ ޔޫކްރޭން ނޫން އެއްވެސް ގައުމެއްގެ ސިފައިން ޔޫކްރޭންގެ ބިމުގައި ތިބުމަކީ ތިންވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމަ އިއުލާން ކުރުމަކަށް ވާނެއެވެ. އެއީ ދުވަހަކުވެސް ކާމިޔާބު ނުވާނެ ކަމެއް، ސަބަބަކީ ހަނގުރާމައެއް ނެތި ރަޝިޔާއަށް ބިރުދެއްކުމުގެ ޕްލޭނަކީ ސުވާލު އާދޭސް ކުރުމުގެ ދޮގުވެރިކަމެކެވެ؛ އެއީ ހަނގުރާމައެއް ނެތި ހަވާލުވުމެވެ.

އެމެރިކާ މީހުންނާއި އިނގިރޭސިން 1947 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ކުރި ހުރިހާ ކަމެއް، ފިނި ހަނގުރާމައާއި ދަގަނޑު ފަރުދާ އުފެއްދުމުން އެމީހުންގެ ފަޚުރުވެރިކަން ނިވާކޮށް، ކުރީގެ ނާޒީންނަށް ޔޫއެސްއެސްއާރު ހިފެހެއްޓުމަށް ގޮވާލުމުން، ހަތިޔާރު ރޭހަކާއި، ޖައްވީ ރޭހަކާއި، ކޮންމެ އިންޓަނޭޝަނަލް އޮލިމްޕިކްސްއެއްގައި ވަރުގަދަ ވާދަވެރިކަމެއް ހިނގައި، ގަވާއިދުތަކާ ހިލާފުވެ، ސުޕަހިއުމަން ސުޕަ އެތުލީޓުން ހާސިލްކުރާ ޕާފޯމަންސްތަކެއް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވެއެވެ އޮލިމްޕިކް ކޮމިޓީގެ ގަވާއިދުތަކަށް ތަބާވި އެހެން ގައުމުތައް ނިކަމެތިކޮށްލި އެވެ. ދެކުނު އެމެރިކާއާއި އެފްރިކާގެ ގެރިލާތަކާއި، ރެޑް ފޮތާ ދެމެދު އުފެދުނު މައްސަލަތަކާއި، ނިކަމެތި ސަރުކާރުތައް ވައްޓާލުމާއި، މަތިންދާބޯޓުތައް ހައިޖެކްކުރުމާއި، ނޫސްވެރިންނާއި ޖަމިއްޔާތަކަށް ބޮން ގޮއްވުން- މިހުރިހާ ކަމަކަށްފަހު، 1989 ވަނަ އަހަރަށްފަހު، ޔޫއެސްއެސްއާރު ވެއްޓި، އޭގެ ބަދަލުގައި ފަލަ، މާ ވަރުގަދަ، ޒަމާނީ، އަދި މުއްސަނދި ރަޝިޔާއެއް އުފެދުނެވެ.

ނޭޓޯ ދިރިހުރީ ފިނި ހަނގުރާމައިގެ ޑައިނަސޯއެއް ފަދައިން، ހަމައެކަނި ބިރުވެރި ކަށިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި ނަމަވެސް، ހަމައެކަނި ދެފަރާތަށް ޔަގީންކޮށްދީގެން ނައްތާލުމުގެ ނަޒަރިއްޔާތުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައި ނުވާ އާ ޢަޤީދާއެއް ގެއްލިގެން ދިޔައީ، އެއީ ދުވަހަކުވެސް ހަގީގަތުގައި ހާސިލް ނުކުރެވުނު ޢަޤީދާއެކެވެ. ބެއި އޮފް ޕިގްސްގައި އަމިއްލައަށް މަރުވި ބޮން ގޮއްވާ މީހުން ފަހަނައަޅައި ދިޔަ ސުލްހައަށް ކުރި މަސައްކަތްތަކާއި، އެމެރިކާއާއި ޔޫއެސްއެސްއާރު ސަބްމެރިންތަކުގެ ސިއްރު ހަމަނުޖެހުންތަކާއި، އެޕޯކަލިޕްސް ބަޓަން ޑެފްކޮން 5 އަށް ސެޓްކޮށް، ހުރިހާ ކަމެއް ނައްތާލީ މޮޔަ އަމުރުތަކަށް ނުކިޔަމަންތެރިވެ އިންސާނިއްޔަތު ސަލާމަތްކުރި ސާދާ ނޮންކޮމިޝަންޑް އޮފިސަރެކެވެ.

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político