terça-feira, 19 de agosto de 2025

Problema Methodologicum?

Problema Methodologicum?

Per quindecim annos, quibus cursum "Methodologiae Scientificae" una cum "Technicis Investigationis Scientificae" discipulis quinque universitatibus et collegiis in Brasilia docui, in principalem disputationem inter methodos methodologicas Galilei et methodum a methodologia Caroli Popper derivatam incidi.

Punctum contentionis inter eas est thesis alterius philosophi, Davidis Hulme: Impossibilitas Logica Causalitatis.

Omnia in scientia inter duo eventa explicari possunt: ante et post. Quod statim antecedit, eventus causalis appellatur, causator, qui eventum sequentem explicat. Eventus sequens est causa.

Omnia bene essent si omnia quae in universo fiunt intra ambitum causalitatis cadere possent, id est, quid quid causat.

Dicamus nullas leges physicae violari, ergo: iaciendo aleam, una ex illis aleis aleatoriis cum sex faciebus numeratis ab uno ad sex, repraesentatis punctis in utraque facie pictis, ab una pila ad sex pilas pictas, impressas, vel insculptas in utraque facie aleae.

Tum magia causalitatis fit cum alea in mensa iacitur, ubi una ex sex possibilitatibus eveniet. Et evenit.

Nullae leges physicae violatae sunt.

Cur igitur leges deterministicas physicae non uti possumus ad praedeterminandum quae facies aleae cadet?

Haec est periculosissima fallacia causalitatis.

Hoc determinare non possumus, etiam cum omnibus legibus physicae notis; casui, vel alea onerata, vel aliquo dolo fraudulento confidimus.

Legem causalitatis ad explicanda facta socialia uti volumus cum ne facta quidem physica et chemica logica causalitatis explicari possint.

Analystae politici, etiam minime malitiosi, saltem conantur actiones legislatorum et eorum qui decisiones capiunt coniungere, actiones et decisiones eorum cum consequentiis coniungentes. Etiam praedictiones suas faciunt secundum expectationes rationalitatis aliorum actorum et circumstantiarum quas credunt se posse moderari in suis calculis politicis, oeconomicis et behavioraliter de societate, hominibus, natura, oeconomia, commercio, ludis athleticis, cultura—omnibus rebus.

Utinam universum praedicibile et rationale esset, sensu Galileano!

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político

Nenhum comentário: