Μεθοδολογικό Πρόβλημα;
Κατά τη διάρκεια των δεκαπέντε ετών που δίδασκα το μάθημα «Επιστημονική Μεθοδολογία» σε συνδυασμό με «Τεχνικές Επιστημονικής Έρευνας» σε προπτυχιακούς φοιτητές σε πέντε πανεπιστήμια και κολέγια στη Βραζιλία, συνάντησα την κύρια διαμάχη μεταξύ των μεθοδολογικών μεθόδων του Γαλιλαίου και της μεθόδου που προέκυψε από τη μεθοδολογία του Καρλ Πόπερ.
Το σημείο διαφωνίας μεταξύ τους είναι η θέση ενός άλλου φιλοσόφου, του Ντέιβιντ Χουλμ: Η Λογική Αδυνατότητα της Αιτιότητας.
Τα πάντα στην επιστήμη μπορούν να εξηγηθούν μεταξύ δύο γεγονότων: το πριν και το μετά. Αυτό που έρχεται αμέσως πριν ονομάζεται αιτία-γεγονός, το αίτιο, αυτό που εξηγεί το επόμενο γεγονός. Το επόμενο γεγονός είναι η αιτία.
Όλα θα ήταν καλά αν όλα όσα συμβαίνουν στο σύμπαν μπορούσαν να εμπίπτουν στο πεδίο της αιτιότητας, δηλαδή, τι προκαλεί τι.
Ας υποθέσουμε ότι δεν παραβιάζονται νόμοι της φυσικής: ρίχνοντας ένα ζάρι, ένα από αυτά τα ζάρια καζίνο με τις έξι έδρες του αριθμημένες από το ένα έως το έξι, που αντιπροσωπεύονται από τις κουκκίδες που είναι ζωγραφισμένες σε κάθε όψη, από μία μπάλα έως έξι μπάλες ζωγραφισμένες, τυπωμένες ή χαραγμένες σε κάθε όψη του ζαριού.
Στη συνέχεια, η μαγεία της αιτιότητας συμβαίνει όταν το ζάρι ρίχνεται στο τραπέζι, όπου θα συμβεί μία από τις έξι πιθανότητες. Και συμβαίνει.
Δεν έχουν παραβιαστεί νόμοι της φυσικής.
Γιατί λοιπόν δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τους ντετερμινιστικούς νόμους της φυσικής για να προσδιορίσουμε εκ των προτέρων ποια πλευρά του ζαριού θα προσγειωθεί;
Αυτό είναι το πιο επικίνδυνο σφάλμα της αιτιότητας.
Δεν μπορούμε να το προσδιορίσουμε αυτό, ακόμη και με όλους τους γνωστούς νόμους της φυσικής. Βασιζόμαστε στην τύχη, ή σε ένα γεμάτο ζάρι, ή σε κάποιο ανέντιμο κόλπο.
Θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε τον νόμο της αιτιότητας για να εξηγήσουμε κοινωνικά γεγονότα, ενώ ούτε καν τα φυσικά και χημικά γεγονότα μπορούν να εξηγηθούν από τη λογική της αιτιότητας.
Οι πολιτικοί αναλυτές, ακόμη και οι λιγότερο κακόβουλοι, προσπαθούν τουλάχιστον να συνδέσουν τις ενέργειες των υπευθύνων χάραξης πολιτικής και των υπευθύνων χάραξης αποφάσεων, συνδέοντας τις πράξεις και τις αποφάσεις τους με τις συνέπειές τους. Κάνουν επίσης τις προβλέψεις τους με βάση τις προσδοκίες για τη λογική άλλων παραγόντων και τις περιστάσεις που πιστεύουν ότι μπορούν να ελέγξουν στους πολιτικούς, οικονομικούς και συμπεριφορικούς υπολογισμούς τους σχετικά με την κοινωνία, τους ανθρώπους, τη φύση, την οικονομία, το εμπόριο, τον αθλητισμό, τον πολιτισμό - τα πάντα.
Μακάρι το σύμπαν να ήταν προβλέψιμο και λογικό, με την έννοια που του έδινε ο Γαλιλαίος!
Nenhum comentário:
Postar um comentário