ኔቶ፡ ውዕል ድዩ ወይስ ኣንጭዋ?

ኔቶ፡ ውዕል ድዩ ወይስ ኣንጭዋ?

ታሕሳስ 25, 2030. ሰዓት 23፡59 GMT ሩስያ ድሕሪ ምቁራጽ ዕጥቃዊ ውግእ ዩክሬን ኣብ ከተማ ስቶክሆልም ብዘይ መጠንቀቕታ ኒዩክለራዊ መጥቃዕቲ ኣካይዳ። ኣብ እዋን ወተሃደራዊ ስርሒት ንዝተጎበጠ ግዝኣታት ወተሃደራዊ ምግባር ኣብ ለካቲት 2023 እዩ ጀሚሩ።ብወተሃደራት ቫግነር ዝምራሕ ሰራዊት ሩስያ ብቕልጡፍ ገስጊሱ ካብ ኪየቭ ኣብ ርእሰ ከተማ ዩክሬን ሒደት ኪሎሜተራት ደው ኢሉ።

ብራስለስ፡ ካብ ኩለን 32 ቀጥታዊ ኣባላት ኔቶ፡ ተወሳኺ ከም በዓል ጃፓን፡ ደቡብ ኮርያ፡ ኣውስትራልያን ካልኦትን ዝኣመሰሉ ጽላሎት ኣባላት ኒዩክለራዊ ምላሽ ዝጠልብ ዓንቀጽ 5 ሕጊ ኔቶ ክትግበር ትጠልብ። እዚ ካብ ኣሜሪካ ሓዊሱ ኣብ ልዕሊ ሩስያ ዝፍጸም ኒዩክለራዊ መጥቃዕቲ ክኸውን እዩ፣ ምስ ሰሜን ኣሜሪካ ኒዩክለራዊ ስሉስ፣ SLBM ሳብማሪናትን ኣሜሪካዊ Midwest Minuteman SLBMን ንሩስያ ንምጥፋእ እዩ።

ኮንግረስ ኣሜሪካ ግን ተራኺቡ ድሕሪ ኒዩክለራዊ ዕንወት ስቶክሆልም ፕረዚደንት ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ሩስያ ናይ መወዳእታ ነብሰ ቅትለታዊ መጥቃዕቲ ከይፍጽም ይኽልክል። ህይወት ህዝቢ ኣመሪካ ብህይወት ሽወደን ይኹን ናይ መላእ ኤውሮጳ ክለዋወጥ ዝግባእ ኣይኮነን። ድሕሪ ካልኣይ ውግእ ዓለም፡ መሬት ሰሜን ኣመሪካ ብወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ተሃሪሙ ኣይፈልጥን።

ኩሉ ሰብ ዝጽበዮ እዩ ነይሩ። ኔቶ ዓንቀጽ 5 ኣፖካሊፕስ ሰብኣውነት እዩ። ልክዕ ከም ናይ ሜክሲኮ ምቁራጽ እዩ: ኣብ መደበር ፖሊስ ኣትዩ ንፖሊስ ምትኳስ እዩ፤ ከም ናብ ወተሃደራዊ ድፋዕ ተኲስካ ምእታው፤ ከም ጎቦ ደንደ ምድያብን ናብቲ ኣሰጋገርቲ ዕጸፋርስ ዝገብርዎ ዝነበሩ ተኹሲ ኣብ ጉድጓድ ምኻድን ዝኣመሰሉ።

ምሉእን ፍጹምን ሕነ ምፍዳይ ዝብል ስነ-መጐት ፈጺሙ ኣይሰርሐን፡ ኣብ ዝሑል ኲናት’ውን እንተኾነ።

ኔቶ ተወዲኡ። ብዘይካ ከም ፖሊሲ ምዕጋት ብስግኣት ፍጹም ዕንወት ብዘይ ፍጹም ዕንወት ኣብ ደረት እንተዘይኮይኑ ፈጺሙ ኣይምሰርሐን።

ኣብ መሬት ዩክሬን ወተሃደራት ኣመሪካ ወይ ናይ ዝኾነት ዩክሬናዊት ዘይኮነት ሃገር ምህላዎም ጥራይ ምእዋጅ ሳልሳይ ኲናት ዓለም ክኸውን እዩ። ፈጺሙ ኣይምሰርሐን፣ ምኽንያቱ ንሩስያ ብዘይ ኲናት ንምፍርራሕ ዝግበር ውጥን ንሕቶ ምልማን ስሕተት እዩ፤ ብዘይ ውግእ ኢድካ ምሃብ እዩ።

ኣመሪካውያንን እንግሊዛውያንን ካብ 1947 ጀሚሮም ዝገበርዎ ኩሉ፡ ዝሑል ኲናትን መጋረጃ ሓጺንን ፈጢሮም፡ ትምክሕቶም ወሒጦም ንናዚ ነበር ንሶቭየት ሕብረት ክገትእዋ ምስ ጸውዑ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኣህጉራዊ ኦሎምፒክ ውድድር ኣጽዋር፡ ውድድር ህዋ፡ ከምኡ’ውን ብርቱዕ ውድድር ኣስዒቡ፡ ወገናት ደንብታት ዝጥሕሱን ብዘሕፍር መንገዲ ዘታልሉን፡ ልዕለ ሰብኣውያን ልዕለ-ኣትሌታት ድማ ነዚ ብቕዓት ዘመዝገቡ እዮም። ነተን ካልኦት ሕግታት ኮሚተ ኦሎምፒክ ዝኽተላ ሃገራት ኣዋረደ። ኣብ ደቡብ ኣመሪካን ኣፍሪቃን ዝነበረ ጐራሓት፡ ምስ ቀይሕ መጽሓፍ ዝነበረ ዘይምርድዳእ፡ ምፍራስ ድኻታት መንግስታት፡ ምጭዋይ ነፈርቲ፡ ምፍንጃር ቦምባታት ጋዜጠኛታትን ውድባትን-ድሕሪ እዚ ዅሉ፡ ድሕሪ 1989 ሶቭየት ሕብረት ወዲቓ፡ ኣብ ክንድኣ ድማ ዝጸገመት፡ ኣዝያ ዝሓየለት፡ ዘመናዊትን ዝሃብተመትን ሩስያ ተቐልቀለት።

ኔቶ ከም ዳይኖሰር ዝሑል ኲናት፡ ከም ዘፍርሕ ዓጽሚ ጥራይ እዩ ብህይወት ጸኒሑ፡ እንተኾነ ግን ኣብ ኣረኣእያ ሓድሕድ ምርግጋጽ ጥራይ ዕንወት ዘይተመርኮሰ ሓድሽ ዶክትሪን ጠፊኡ፡ እዚ ድማ ብሓቂ ተረኺቡ ኣይፈልጥን። ኣብ ቤይ ኦፍ ፒግስ ንዝነበሩ ነብሰ ቅትለታዊ ቦምባታት ዝሰገሩ ፈተነታት ሰላም፡ ኣብ መንጎ ሳብማሪነራት ኣመሪካን ሶቭየት ሕብረትን ዝተፈጸመ ምስጢራዊ ግጭት፡ እቲ ብዙሕ ግዜ እቲ ናይ ኣፖካሊፕስ መጠወቒ ናብ DEFCON 5 ተቐሚጡ ኩሉ ነገር ብሓደ ተራ ዘይኮሚሽነር መኮነን ዕቡድ ትእዛዝ ዘይኣዘዘን ንደቂ ሰባት ዘድሓነሉን እዋን።

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político