ዘዴያዊ ችግር?

ዘዴያዊ ችግር?

በብራዚል በሚገኙ አምስት ዩኒቨርሲቲዎች እና ኮሌጆች የመጀመሪያ ዲግሪ ተማሪዎችን ከ"ሳይንሳዊ ምርምር ቴክኒኮች" ጋር በማጣመር "ሳይንሳዊ ዘዴ" ትምህርቱን በአስራ አምስት ዓመታት ሳስተምር በጋሊልዮ ዘዴ ዘዴዎች እና ከካርል ፖፐር ዘዴ የተገኘውን ዘዴ ዋና ክርክር አጋጥሞኝ ነበር።

በመካከላቸው ያለው የክርክር ነጥብ የሌላው ፈላስፋ ዴቪድ ሀልሜ፡ የምክንያት ሎጂክ ኢምፖስሊሊቲ ንድፈ ሃሳብ ነው።

በሳይንስ ውስጥ ያሉት ሁሉም ነገሮች በሁለት ክስተቶች መካከል ሊገለጹ ይችላሉ-በፊት እና በኋላ. ከዚህ በፊት የሚመጣው ነገር መንስኤው ክስተት, መንስኤው, የሚከተለውን ክስተት የሚያብራራ ይባላል. የሚቀጥለው ክስተት መንስኤ ነው.

በአጽናፈ ሰማይ ውስጥ የሚከሰቱ ሁሉም ነገሮች በምክንያታዊነት ወሰን ውስጥ ቢወድቁ ሁሉም ነገር ጥሩ ይሆናል ፣ ማለትም ፣ ምን ያስከትላል።

ምንም የፊዚክስ ህግ አይጣስም እንበል፡- ዳይ በማንከባለል ከነዚህ ካሲኖዎች አንዱ ስድስት ፊቶቹ ከአንድ እስከ ስድስት ቁጥር ያለው፣ በእያንዳንዱ ፊት ላይ በተሳሉት ነጠብጣቦች የተወከለው፣ ከአንድ ኳስ እስከ ስድስት ኳሶች የተቀባ፣ የታተመ ወይም በእያንዳንዱ የሟች ፊት ላይ ተቀርጾ ይሞታል።

ከዚያም የምክንያት አስማት የሚከሰተው ሟቹ በጠረጴዛው ላይ በሚሽከረከርበት ጊዜ ነው, ከስድስቱ እድሎች አንዱ ይከሰታል. እና ያደርጋል።

ምንም የፊዚክስ ህጎች አልተጣሱም።

ታዲያ የትኛውን የሟች ፊት እንደሚያርፍ አስቀድመን ለመወሰን የፊዚክስ ወሳኙን ህጎች ለምን መጠቀም አንችልም?

ይህ በጣም አደገኛው የምክንያት ስህተት ነው።

በሁሉም የታወቁ የፊዚክስ ህጎች እንኳን ይህንን መወሰን አንችልም; በአጋጣሚ፣ ወይም በተጫነ ሞት፣ ወይም አንዳንድ ሐቀኝነት የጎደለው ማታለያ ላይ እንመካለን።

አካላዊ እና ኬሚካላዊ እውነታዎች በምክንያታዊ አመክንዮ ሊገለጹ በማይችሉበት ጊዜ የምክንያት ህግን ማህበራዊ እውነታዎችን ለማብራራት እንፈልጋለን።

የፖለቲካ ተንታኞች፣ ትንሹም ተንኮለኛ፣ ቢያንስ የፖሊሲ አውጪዎችን እና ውሳኔ ሰጪዎችን ድርጊት ለማገናኘት ይሞክራሉ፣ ተግባራቸውን እና ውሳኔዎቻቸውን ከውጤታቸው ጋር በማያያዝ። በተጨማሪም ትንበያቸውን የሚናገሩት ከሌሎች ተዋናዮች ምክንያታዊነት የሚጠበቁትን እና በፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ባህሪያዊ ስሌቶቻቸው ውስጥ በህብረተሰብ፣ በሰዎች፣ በተፈጥሮ፣ በኢኮኖሚ፣ በንግድ፣ በስፖርት፣ በባህል - ሁሉንም ነገር ለመቆጣጠር እንደሚችሉ በሚያምኑበት ሁኔታ ላይ በመመስረት ነው።

አጽናፈ ሰማይ ሊተነበይ የሚችል እና ምክንያታዊ ቢሆን ኖሮ፣ በገሊላ አነጋገር!

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político