sábado, 29 de novembro de 2025

Νεοχίπηδες στην Κίνα

Νεοχίπηδες στην Κίνα
Και δεν επαναλαμβάνεται η ιστορία, όχι ως φάρσα, αλλά ως άγνοια, αλαζονεία, υπερηφάνεια και εγωισμός στην Κίνα, η οποία δεν πέρασε από τη φάση και το κύμα του Rock 'n' Roll, των Χίπηδων, της σεξουαλικής επανάστασης και του φεμινισμού; Η Κίνα παρέμεινε αποξενωμένη από τον κόσμο των δεκαετιών του '60 και του '70 και επαναλαμβάνει ένα παρελθόν που δεν είχε ποτέ, λόγω αποκλεισμού και απομόνωσης από τον κομμουνιστικό κόσμο.

Το ίδιο φαινόμενο όψιμης αναγέννησης συνέβη στις κομμουνιστικές χώρες που αναβίωσαν την εποχή των Beatles μετά τη δεκαετία του '90, τη νεο-ντίσκο, τη νεο-κουλ μόδα, αλλά όχι ακόμη το κίνημα των νεο-χίπηδων. Αυτό το φαινόμενο δεν έχει ακόμη μελετηθεί από κοινωνικούς επιστήμονες, ως ύστερη νεολαία, κατ' αναλογία, σαν να ήταν ένα ταξίδι στο χρόνο για νέους πρώην Σοβιετικούς να ανακαλύψουν τη γεύση της Coca-Cola, του Bib-Mac πολλά χρόνια μετά την υπόλοιπη Δύση, τη μουσική Bossa Nova, τη Ροκ, την Ποπ, το New Wave. Για εμάς, ήταν φανταστικό να νιώσουμε τη ζεστασιά της ανακάλυψης των τζιν από νέους Ρώσους και Κινέζους.

Δεκάδες χιλιάδες νέοι γίνονται άστεγοι στην Κίνα επειδή έχουν μπει στη μαύρη λίστα του Συστήματος Κοινωνικής Πίστωσης. Και όταν καταλαβαίνετε πώς λειτουργεί αυτό το σύστημα, συνειδητοποιείτε ότι δεν είναι υπερβολή. Είναι μια μηχανική αποκλεισμού. Το να είσαι στη μαύρη λίστα δεν σημαίνει ότι χάνεις έναν πόντο. Σημαίνει ότι χάνεις τη σύγχρονη ζωή. Ένα άτομο ξυπνάει μια μέρα και ανακαλύπτει ότι δεν μπορεί πλέον να ανοίξει τραπεζικό λογαριασμό. Δεν μπορεί να πάρει δάνειο. Δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει το Alipay ή το WeChat Pay. Δεν μπορεί να νοικιάσει διαμέρισμα. Δεν μπορεί να αγοράσει εισιτήρια τρένου, αεροπλάνου ή λεωφορείου. Δεν μπορεί καν να κάνει check-in σε ξενοδοχείο. Σε μια χώρα όπου όλα είναι ψηφιακά, το να είσαι αποκλεισμένος σημαίνει ότι έχεις σβηστεί. Αυτοί οι νέοι δεν ζουν στους δρόμους επειδή «δεν δούλευαν». Βρίσκονται στους δρόμους επειδή το ψηφιακό σύστημα έχει μπλοκάρει τα πάντα. Δεν μπορούν να πληρώσουν, δεν μπορούν να νοικιάσουν, δεν μπορούν να υπάρξουν. Και χωρίς ψηφιακές συναλλαγές, δεν υπάρχει επίσημη εργασία, ούτε εισόδημα, ούτε ζωή. Η λογική είναι απλή και βάναυση. Αν ο αλγόριθμος σε ορίσει ως «αναξιόπιστο», ολόκληρη η κοινωνία κλείνει αυτόματα την πόρτα. Δεν είναι ένας αστυνομικός που σε βγάζει από το τρένο. Είναι η ίδια η εφαρμογή που λέει «απαγορεύεται η πρόσβαση». Αυτοί οι νέοι εξαφανίστηκαν όχι επειδή διέπραξαν έγκλημα, αλλά επειδή το Κράτος αποφάσισε ότι αποτελούσαν κίνδυνο. Και, σε ένα καθεστώς που έχει εμμονή με τον έλεγχο, αυτό είναι αρκετό. Το πιο τρομακτικό είναι η σιωπή. Δεν υπάρχουν διαμαρτυρίες, ούτε τύπος, ούτε ΜΚΟ. Απλώς εξαφανίζονται από την καθημερινή ζωή σαν να μην υπήρξαν ποτέ, σπρωγμένοι κάτω από γέφυρες, ενώ η υπόλοιπη χώρα προσποιείται ότι όλα είναι φυσιολογικά. Αυτό είναι το κομμάτι που κανείς δεν θέλει να συζητήσει: ένα σύστημα που ελέγχει τα πάντα μπορεί επίσης να σε αποκλείσει από τα πάντα. Και όταν συμβαίνει αυτό, δεν γίνεσαι πολίτης δεύτερης κατηγορίας. Γίνεσαι φάντασμα. Αυτό συμβαίνει στην Κίνα σήμερα. Και ο κόσμος χειροκροτεί σαν να επρόκειτο για νεωτερικότητα.

Όλα δείχνουν ότι οι απρόβλεπτες συναισθητικές επιπτώσεις της τιμωρίας που επιβάλλει το σύστημα - το οποίο, πριν από την κεφαλαιοποίηση τομέων της κινεζικής οικονομίας υπό τον Ντενγκ Σιάο Πινγκ, κυνηγούσε αρουραίους με σκυλιά στους βιομηχανικούς κόμβους των ειδικών ζωνών επεξεργασίας εξαγωγών και των ζωνών ελεύθερου εμπορίου που ώθησαν την οικονομία και την κοινωνία των 600 εκατομμυρίων Κινέζων - δεν είναι πλέον υπεύθυνο για όσους έχουν παρεκκλίνει και ξεπεράσει το μοντέλο συμπεριφοράς που απαιτεί το Κομμουνιστικό Κόμμα στον μετριασμένο, 50/50 κρατικό-ιδιωτικό καπιταλισμό του. Τα σοσιαλιστικά στρατόπεδα αναμόρφωσης δεν υπάρχουν πλέον. τώρα επικαλούνται την περιφρόνηση και την αποξένωση. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς διορατικός για να συνειδητοποιήσει ότι η ανθρωπότητα έχει ήδη επιβιώσει από πολλές καταστροφές, κλιματικούς και οικονομικούς κατακλυσμούς, πολέμους και πανδημίες, και σύντομα θα βρει μια απρόβλεπτη διέξοδο από τις συναισθητικές επιπτώσεις αυτής της ανωμαλίας. Μια νέα μορφή παράλληλης οικονομίας θα αναδυθεί σύντομα για να απειλήσει το προσωρινά ισορροπημένο και κεντρικά ελεγχόμενο σύστημα που προορίζεται από το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα.


Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político

Nenhum comentário: