Μυθιστόρημα: Η Διαφορά μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας

Μυθιστόρημα: Η Διαφορά μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας

Από την παιδική μας ηλικία είμαστε προγραμματισμένοι να λαμβάνουμε αυτό που μας μάθατε με τα κονσερβοποιημένα προϊόντα από τις εννέα έως τις πέντε ημέρες, καταπίνοντας εμπορικά και βιομηχανικά σκουπίδια από νεαρή ηλικία. (Ρενάτο Ρούσο)

Τα κονσερβοποιημένα προϊόντα της εξαιρετικής αμερικανικής μηχανής, αναπαράγουν και επαναλαμβάνουν μέχρι αηδίας την ίδια φόρμουλα επιτυχίας που δημιουργεί ένα ενιαίο είδος και υποείδη τηλεόρασης και κινηματογράφου, τώρα βίντεο, που διακρίνονται εύκολα από τα δομικά σκηνικά αντικείμενα του μεγάλου μοναδικού είδους, της μήτρας των υποείδων.

Όταν άρχισα να μαθαίνω για τις ρωσικές παραγωγές της σοβιετικής εποχής, κατάλαβα γιατί οι Ανατολικογερμανοί, μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989, είχαν αλογοκρισία στην επαφή με τη δυτική τέχνη που εκπροσωπούνταν από την αμερικανική σχολή, και γρήγορα αντιλήφθηκαν την επιφανειακή φύση των ειδών και των υποείδων, ειδικά στη διαφήμιση.

Ποια είναι η διαφορά;

Για όσους δεν έχουν βυθιστεί στο παράδειγμα της πλήρους εμβύθισης και της δυτικής πνευματικής κατάρτισης, αν δεν έχουν ανοιχτό μυαλό ή δεν είναι εκπαιδευμένοι να αντιλαμβάνονται τις αντιξοότητες, δεν θα μπορούσαν να αντιληφθούν τη διαφορά μεταξύ των πλευρών, όπως ένα ψάρι που δεν μπορεί να φανταστεί έναν κόσμο χωρίς νερό. Στην πραγματικότητα, το ψάρι δεν αντιλαμβάνεται την υδρόβια εμβύθισή του.

Το βορειοαμερικανικό είδος βασίζεται στον πρωταγωνιστή. Υπάρχει πάντα ένας πρωταγωνιστής που πρέπει επίσης να διαθέτει εξαιρετικά χαρίσματα, ή εξαιρετική συμπεριφορά ή εξαιρετικά χαρακτηριστικά. Το επιχείρημα της ιστορίας βασίζεται σε αυτήν την ιδιαιτερότητα. Έτσι, ο πρωταγωνιστής μας πρέπει να κάνει ή να έχει εξαιρετική συμπεριφορά που τον διαφοροποιεί από την κανονικότητα: είναι υπεράνθρωπος, εξαιρετικά θαρραλέος, εξαιρετικά παραιτημένος, εξαιρετικά όμορφος, εξαιρετικά έξυπνος, εξαιρετικά γενναίος, εξαιρετικά ειλικρινής, εξαιρετικά ανιδιοτελής, εξαιρετικά πλούσιος, εξαιρετικά ταπεινός, ακλόνητα αποφασισμένος, μια εξαίρεση από την απαίτηση της δυσμενούς συμπεριφοράς, του αποκλεισμού της παρανομίας, της μη καταλογισμού, του αλτρουισμού, της αλληλεγγύης, της άπειρης καλοσύνης - αυτά τα στοιχεία από μόνα τους θα αποτελούσαν την πρώτη σελίδα οποιασδήποτε ημερήσιας εφημερίδας ή τηλεοπτικού ειδησεογραφικού προγράμματος. Αυτά θα μπορούσαν να είναι ένα καλό σενάριο για μια βορειοαμερικανική λογοτεχνική παραγωγή.

Οι Ρώσοι, από τη γραπτή τους λογοτεχνία, ο Ντοστογιέφσκι και άλλοι, μας αφηγούνται ιστορίες για συνηθισμένους, καθημερινούς χαρακτήρες, ανθρώπους τόσο συνηθισμένους όσο ένας ήσυχος γείτονας ή συνάδελφος. Κανένας ηρωισμός. Δεν υπάρχουν κόμικς στη Ρωσία, στην Ανατολή, όλοι οι χαρακτήρες είναι φυσιολογικά όντα και έκαναν τυχαία πράγματα, πιεσμένοι από τις συνθήκες της ζωής, από τυχαία γεγονότα που τους ανάγκασαν να κάνουν δύσκολες επιλογές, και εκεί βρίσκεται το δράμα των Ρώσων χαρακτήρων: βαθιά άποροι, σιωπηλοί, χωρίς γοητεία, χωρίς κάτι το εξαιρετικό, απλώς φιλόδοξοι άνθρωποι που λένε ψέματα, εξαπατούν, συγκαλύπτουν τις πιο σκοτεινές επιθυμίες τους και δεν χρησιμοποιούν υπερδυνάμεις ή προνομιούχα ανώτερη νοημοσύνη. Οι πράξεις τους είναι αυτές των απλών ανθρώπων, με σχεδιαστικά ελαττώματα, και με την τύχη να επιλέγει πάντα την πλευρά που θα είναι προνομιούχα. Όλα εξαρτώνται μόνο από την τύχη, από την μακιαβελική τύχη. Οι Ρώσοι χαρακτήρες δεν περπατούν μέσα από τοίχους, δεν μαντεύουν τις σκέψεις των αντιπάλων τους, δεν διακινδυνεύουν τα επαγγέλματα και τις καριέρες τους για να διορθώσουν αδικίες εις βάρος άλλων, δεν αυτοκτονούν για να σώσουν ανώνυμους συνανθρώπους τους, δεν υπερασπίζονται τις παγκόσμιες αξίες της οικολογίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας ή της κρατικής ιδεολογίας. Εβδομήντα χρόνια κομμουνισμού τους έχουν κατηχήσει ώστε να είναι διακριτικοί, πραγματιστές, ατομικιστές και νηφάλιοι.

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político