ልብ-ወለድ፡ ፍልልይ ኣመሪካን ሩስያን

ልብ-ወለድ፡ ፍልልይ ኣመሪካን ሩስያን

ካብ ንእስነትና ጀሚርና ካብ ትሽዓተ ክሳብ ሓሙሽተ መዓልታት ጀሚርካ ንግዳውን ኢንዱስትርያውን ጎሓፍ እናወሓጥና ነቲ ብዕሹግ ኣቑሑት ዝመሃርካና ክንቅበል ፕሮግራም ተገይሩልና ኢና። (ሬናቶ ሩሶ)

እቲ ቆርቆሮ ኣቑሑት ናይቲ ብሉጽ ኣመሪካዊ ማሽን፡ ምድጋምን ምድጋምን ad nauseam ሓደ ዓይነት ቀመር ዓወት ዝፈጥር ሓደ ቅዲን ንኡሳን ቅዲታትን ቲቪን ፊልምን፡ ሕጂ ቪድዮታት፡ ብቐሊሉ ብመዋቕራዊ ስእላዊ ቅርስታት ናይቲ ዓቢ ንጽል ቅዲ፡ ማትሪክስ ንኡሳን ቅዲታት ይፍለ።

ብዛዕባ ፍርያት ሩስያ ካብ ዘመነ ሶቭየት ክመሃር ምስ ጀመርኩ፡ ምብራቕ ጀርመናውያን፡ ድሕሪ ምፍራስ መንደቕ በርሊን ኣብ 1989፡ ምስቲ ብቤት ትምህርቲ ኣመሪካ ዝውከል ምዕራባዊ ስነ-ጥበብ ሳንሱር ዘይብሉ ርክብ ከም ዝነበሮም ተረዲኡኒ፡ ላዕለዋይነት ናይቲ ቅዲታትን ንኡሳን ቅዲታትን ብፍላይ ኣብ መወዓውዒ ቀልጢፈ ተረዲኡኒ።

እንታይ'ዩ ፍልልይ?

ነቶም ኣብ ፓራዳይም ምሉእ ምጥሓልን ምዕራባውያን ምሁራዊ ኩነታትን ዘይጠሓሉ፡ ክፉት ኣእምሮ እንተዘይህልዎም ወይ ጸገም ንምርዳእ እንተዘይተሰልጢኖም፡ ከምቲ ማይ ዘይብሉ ዓለም ክሓስብ ዘይክእል ዓሳ፡ ኣብ መንጎ ጎድናዊ ፍልልይ ክርድኡ ኣይምኸኣሉን፤ ብሓቂ እቲ ዓሳ ኣብ ማይ ምጥሓሉ ኣይርድኦን እዩ።

ቅዲ ሰሜን ኣሜሪካ ኣብ ዙርያ እቲ ቀንዲ ተዋሳኢ ዝተመስረተ እዩ፤ ኩሉ ግዜ ፍሉይ ህያባት፡ ወይ ብሉጽ ባህርያት፡ ወይ ፍሉይ ባህርያት እውን ክውንን ዘለዎ ቀንዲ ተዋሳኢ ኣሎ፤ ስነ-ሞጎት እቲ ዛንታ ኣብ ዙርያ እዚ ፍሉይነት ዝተሃንጸ እዩ፤ ስለዚ ቀንዲ ተዋሳኢና ካብ ንቡር ዝፈልዮም ፍሉይ ኣካይዳ ክገብር ወይ ክህልዎ ኣለዎ: ልዕሊ ሰብኣውያን: ብፍሉይ ተባዕ: ብፍሉይ ስልጣኖም ዝለቐቑ: ብፍሉይ ጽቡቓት: ብፍሉይ ብልሒ ዘለዎም: ብፍሉይ ተባዕ: ብፍሉይ ቅኑዓት: ብፍሉይ ርእሰ-ምትእምማን ዘይብሎም: ብፍሉይ ሃብታማት: ብፍሉይ ትሑታት: ዘይንቕነቕ ቆራጽነት: ፍሉያት ካብ ጠለብ ኣሉታዊ ኣካይዳ: ዘይሕጋውነት ምግላል: ዘይምኽባር፣ ንኻልኦት ምሕጋዝ፣ ምትሕግጋዝ፣ ደረት ኣልቦ ሕያውነት-እዞም ባእታታት እዚኦም ጥራይ ኣብ ዝኾነ መዓልታዊ ጋዜጣ ወይ መደብ ዜና ተለቪዥን ቀዳማይ ገጽ ምኾኑ፤ እዚኦም ንሓደ ስነ-ጽሑፋዊ ፍርያት ሰሜን ኣመሪካ ጽቡቕ ስክሪፕት ክኾኑ ይኽእሉ እዮም።

ሩስያውያን ካብ ጽሑፋቶም፡ ዶስቶየቭስኪን ካልኦትን፡ ዛንታታት ተራ፡ መዓልታዊ ገጸ ባህርያት፡ ከም ስቕ ዝበለ ጎረቤት ወይ መሳርሕቱ ዝኣመሰሉ ልሙዳት ሰባት ይነግሩና፤ ጅግንነት የለን፤ ኣብ ሩስያ፡ ኣብ ምብራቕ፡ ኮሚክ መጻሕፍቲ የለዉን፡ ኩሎም ገጸ ባህርያት ድማ ንቡር ፍጡራት እዮም፡ ብኹነታት ህይወት ተጸቒጦም፡ ብኣጋጣሚ ፍጻመታት ተጸቒጦም፡ ከበድቲ ምርጫታት ክገብሩ ዘገድድዎም ፍጻመታት ኣጋጣሚ ኮይኖም፡ ኣብኡ ድማ እዩ ድራማ ናይቶም ሩስያውያን ገጸ ባህርያት፡ ኣብኡ እዩ ዝርከብ፡ ብዕምቆት ድኻታት፡ ስቕታውያን፡ ብዘይ ስሕበት፡ ብዘይ ዝኾነ ፍሉይ ነገር፡ በቃ ህርፋን ዘለዎም ሰባት ዝሕስዉ፡ ዘደናግሩ፡ ዝጸልመቱ ዝሽፍኑ ድሌታት፡ ከምኡ’ውን ልዕለ ሓያላት ወይ ፍሉይ ዕድል ዘለዎም ብሉጻት ብልሒ ኣይትጠቐሙ፤ ተግባራቶም ናይ ተራ ሰባት እዩ፣ ናይ ውጥን ጉድለት ዘለዎም፣ ዕድል ዘለዎም ድማ ኩሉ ግዜ ፍሉይ ዕድል ዝረክብ ወገን ዝመርጹ፤ ኩሉ ኣብ ኣጋጣሚ ጥራይ እዩ ዝምርኮስ፣ ኣብ ማክያቨልያዊ ዕድል።

ሩስያውያን ገጸ ባህርያት ብመንደቕ ኣይሓልፉን፣ ሓሳብ ተጻባእቶም ኣይግምቱን፣ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ዝፍጸም በደላት ንምእራም ሞያኦምን ሞያኦምን ኣብ ሓደጋ ኣየእትዉን፣ ስሞም ዘይተገልጸ ብጾቶም ኣብ ምድሓን ንነብሶም ብነብሰ ቅትለት ኣይድርብዩን፣ ንኣድማሳዊ ክብርታት ስነ-ህይወት፣ ሰብኣዊ መሰላት፣ ማሕበራዊ ፍትሒ፣ ማዕርነት፣ ወይ መንግስታዊ ስነ-ሓሳብ ኣይከላኸሉን፤ ናይ ሰብዓ ዓመት ኮሚኒዝም፡ ልቦናውያን፡ ግብራዊ፡ ውልቃውያንን ልዙባትን ክኾኑ ኣስተምህሮ ገይሩዎም እዩ።

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político