እግሪ ሸኽላ

እግሪ ሸኽላ

ወተሃደራዊ ሓይሊ ኔቶ ክትፈልጦ ዘይደሊ።

ፍርቂ ነዳዲ ጽዕነተንን ፍርቂ ጭቡጥ ዓቕመን ኣጽዋርን ኣብ ትሕቲ ኣኽናፎም ኣብ ዝርከብ ፖድ ዝተተኽለን ነፈርቲ ዝጸዓና መስርዕ ክገብሩ ዘርኢ ቪድዮታት ኣብ ኢንተርነት ይዝርግሑ።

ካታፑልት ዓበይቲ ጽዕነት ክድርብዩ ይኽእሉ እዮም፡ እንተኾነ ግን ምሉእ ብምሉእ ነዳድን ኣጽዋርን ዝጸዓነት ነፋሪት ክትውንጭፍ ምፍታን ኣዝዩ ሓደገኛ እዩ።

ከምኡ ኣይበሉኻን።

ስለዚ፡ እቲ ዕግርግር ዝመልኦ ናህሪ ምውላዕ-ንነፍሲ ወከፍ ምብጋስ ኣስታት 50 ካልኢት ኣብ ደርቢ-ዘደንቕ እዩ። ሞተርኦም ድሮ ይሰርሕ ኣሎ፡ ተሰሪዖም ድማ በብሓደ ናብቲ ናይ ምውንጫፍ ራምፕ ይኸዱ፡ ነቲ መንጠልጠሊ ይተሓሓዙ፡ ብኡንብኡ ድማ ይውንጨፉ።

ድሉዋት ንኽኾኑ ዓሰርተ ኣርባዕተ ሰዓታት ምሉእ ጽገና ከምዘድልዮም፣ ቅድሚ ምውላዕ ነፋሪት ኣብ ሃንጋራት ምድላው የድልዮም፣ ነፍሲ ወከፈን ድማ ኣዝየን ቀስ ኢለን ብታክሲ ተሰቒለንን ተሰሪዐን፣ ብናይ ደርቢ ትራክተር ተጎቲተን፣ እዚ ድማ ነፍሲ ወከፍ ነፋሪት ንምቕማጥ እንተወሓደ ሓሙሽተ ደቓይቕ ይወስድ። ስለዚ እቲ ሒሳብ ንግበር: መብዛሕትኡ ግዜ ተስዓ ነፈርቲ ኣለዋ፤ ሸሞንተ ሄሊኮፕተራት፣ ኣርባዕተ ዝነፍራ ዓይኒ፣ ሃውካይስ ኣዋክስ ካብ ኣየር ዝከታተላ ነፈርቲ፤ ኣርባዕተ ነፈርቲ ውግእ ኣብ በረራ ንኻልኦት ነፈርቲ ነዳዲ ንምምላእ ዝተመጣጠና እየን። ኣብ እዋን ምዕላብ ማያ ዝነበሮም ተራ ድሒረ ክገልጾ እየ፤ ካብ ዕስራ ክሳብ ኣርብዓ ኢንተርሰፕተር ነፈርቲ ውግእ ነተን ነፈርቲ ውግእ-ቦምባ ንምዕጃብ፤ ሰላሳ ነፈርቲ ውግእ ቦምባታት፡ ጸረ መራኽብ ሚሳይላትን ቶርፒዶን ዝውንጨፋ፤ ከምኡ’ውን ኣርባዕተ ቲልት-ሮተር ላንዲንግን ቨርቲካል ቴክኦፍን ሰራሕተኛታትን ናይ ጽዕነት መጓዓዝያ ነፈርትን።

እቲ ምዕላብ።

ቁጽጽር ዝግበረሉ ሓደጋ ተባሂሉ ዝጽዋዕ፡ እቲ ናይ ምዕላብ ምልውዋጥ፡ ብመዓልቲ ብብርሃን ጸሓይ ዝግበር ጀብሃ ኮይኑ፡ ብለይቲ ግን፡ እቶም ደቂ ተባዕትዮ ብሓቂ ፍሉያት እዮም። ዋላ ብኤሌክትሮኒካዊ ናይ ምዕላብ ሓገዝ መሳርሒታት፡ ኣብ ፍጥነት ምብጋስ ካብ 200 ሜትሮ ንላዕሊ ቁሩብ ክዓልቡ እዮም፡ እቶም ሞተር ድማ ኣብ ድሕሪ መቃጸሊ ኣብ ሓይሊ ምብጋስ ክዓልቡ እዮም። ነታ መርከብ ጽዕነት ነፈርቲ ብዝለዓለ ፍጥነት 57 ዕንደራ ክሃድኑዋ ኣለዎም፣ እቲ መውረዲ ነፈርቲ ድማ ናብ ምዝንባል እታ መርከብ ዳያጎናል ክኸውን ኣለዎ።

ምቅርራብ እታ ነፋሪት ኣብ ዙርያ እታ ነፋሪት ጽዕነት ብዓንኬል ወይ ኤሊፕስ ዝፍጸም ኮይኑ፡ ብጾታ ኣብ ልዕሊ መርከብ ክድርብዩ እንከለዉ፡ ምትንኻፍ ንምርግጋጽ ድማ ሓሙሽተ መገትኢ ገመዳት እታ ነፋሪት ይሃድኑ። ንሓሙሽቲኦም ገመዳት እንተዘሊላ ብቕጽበት ክትዓልብን እንደገና ክትፍትንን ኣለዋ።

ደው ክትብል እንተኽኢላ ፍጥነታ ትሕትል፡ ነታ ነፋሪት ፍሬኖ ትዓጽዋ፡ ተመሊሳ ድማ ነቲ መውረዲ ነፈርቲ ንምጽራይ ትኸይድ፡ እዚ ድማ ሓሙሽተ ደቓይቕ ይወስድ።

እቲ ሒሳብ ግበሮ፡ ሰብዓ ተጋደልቲ ብናይ በረራ ግዜ ሓሙሽተ ደቒቕ ማዕረ 350 ደቒቕ ኮይኑ ኩለን እተን ኣብ 350 ካልኢት ዝተበገሳ ተጋደልቲ ንምእካብ።

ከምኡ ኢሎምኻ ኣይፈልጡን። እዚ ምስጢር እዚ ብቐረባ ይሕሎ። ሕመረት ስትራተጂ ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ።

ስለዚ ድማ እዮም ነቶም ኣብ ዙርያ እታ መርከብ ጽዕነት ዝዘውሩ፣ ብተዛማዲ ብቐሊሉ ክዓልቡ ዝጽበዩ ነዳዲ ንምምላእ ታንከር ነፈርቲ ዘድልዮም፤ ከም ዝሰርሕ ውሕስነት የለን። ንኹለን እተን ኣብ ሓደ መጥቃዕቲ ወይ ስርሒት ምክልኻል ፈጺመን ዘይውንቀፋ ሰብዓ ነፈርቲ ንምምላስ ሽዱሽተ ሰዓታት ሲኦላዊ ስራሕ ይወስድ። ዓያሹ ኣይኮኑን፤ እንተበዝሐ ዓሰርተ ሓሙሽተ ወይ ዕስራ፡ እንተበዝሐ ይጅምሩ።

ካልእ እግሪ ኣብ ሑጻ።

ጀት ነፈርቲ ፍሉያት እየን፤ ኣብ ሰዓት ልዕሊ ክልተ ሽሕ ኪሎ ሜተር ይነፍራ። እዚ ሓቂ ኣይኮነን። እዚ ንገለ ደቓይቕ፡ እንተበዝሐ ሓሙሽተ ብዝለዓለ ፍጥነት ይገብርዎ። በቲ ፍጥነት እናበረሩ፡ እንተበዝሐ ልዕሊ ሓደ ሰዓት ኣብ ኣየር ኣይጸንሑን፤ እቲ ርሕቀት ኣብ ክብደትን ፍጥነት በረራን ይምርኮስ።

ልክዕ ከምቲ ኣብ ኦሎምፒክ፡ ማራቶን ብናይ ምጉያይ ፍጥነት ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ሰዓታት ዝወስድ ኮይኑ፡ እቲ ናይ ሚእቲ ሜትሮ ቅጽበታዊ ውድድር ግን ትሽዓተ ካልኢት ዝወስድ እዩ።

ከምኡ ኣይበሉኻን እውን።

ነፋሪት ኣሜሪካ ካብ ፍሎሪዳ ናብ ቬንዙዌላ ንምጉዕዓዝ ኣብ ማእከል ኣየር ነዳዲ ምምላእ ወይ ድማ ኣብ መንገዲ ኣብ ደሴታት ቴክኒካዊ ምዕላብ የድልያ። ስለዚ ድማ እያ ኣመሪካ ኣብ መላእ ኤውሮጳ ልዕሊ 950 መደበራት ኣየር ዘለዋ፡ ገሊአን ድማ ኣብ ኣፍሪቃ፡ ጃፓን፡ ደቡብ ኮርያ፡ ማእከላይ ኣመሪካን ኣንቲለስን ኣለዋ። ኣብ ደቡባዊ ኮን ደቡብ ኣሜሪካ መደበራት ክህልዉ ይሓልሙ።

ነፋሪት ውግእ ኣብ ኣንቲለስ ካብ ዘለዋ መደበራት ወጺኣ ነዳዲ ከይመልኣ ናብ ብራዚል ብምእታዋ ዝኾነ ሓደጋ የብላን፡ በዚ ምኽንያት ድማ እየን ልዕሊ 500 ካብ ኣየር ነዳዲ ዝመልኣ ታንከራት ዘለወን።

ካብ መደበር ጓም ኣብ ፓስፊክ ወጺአን ንኢራን ቦምባ ንምውዳቕ፡ እተን B2 ስዉር ነፈርቲ፡ ዓጀብቲ ነፈርቲ ውግእን AWACSን ልዕሊ 56 ካብ ኣየር ነዳዲ ዝመልኣ ነፈርቲን ተኸቲለንኦ። እዞም ካብ ኣየር ነዳዲ ዝመልኡ መሳርሒታት ብድሕሪኡ ብኻልኦት ካብ ኣየር ነዳዲ ዝመልኡ ነዳዲ ይመልኡ፣ ቅድሚ ናብቲ ዝቐረበ መደበር ምምላሶም ድማ ናይ ነዳዲ መመላእታ መስመር ይፈጥሩ።

ካብ ኣሜሪካ ናብ ባሕሪ ማእከላይ ባሕሪ ነዳዲ ዝጸዓነት B52 ስትራተጂካዊት ቦምባ ዝዓይነታ ነፋሪት ልዕሊ ዕስራ ሰዓታት ናይ በረራ ግዜ ዝወስድ ኮይኑ፡ ንሓንቲ ነፋሪት 1,000,000.00 ዶላር ኣመሪካ ነዳዲ ይውድእ።

ብዛዕባ ናይ ጭቃ እግሪ ወተሃደራዊ ስትራተጂ ነጊሮምካ ኣይፈልጡን።

ዝኾነት መርከብ ጽዕነት ነፈርቲ ልዕሊ ሰላሳ ነፈርቲ ከተካይድ ኣይትኽእልን። ዝኾነት ነፋሪት ካብ ጠቓሚ ርሕቀት 700 ኪ.ሜ ንላዕሊ ክትሰርሕ ኣይትኽእልን።

Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político