ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་གཏིང་མེད་དོང་ཞིག།

ཉི་ཧོང་གི་ཧི་ཀི་ཀོ་མོ་རེ་དང་། ནོར་ཌིག་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་མཐའ་མའི་ཐབས་ཤེས་དང་། རང་སྲོག་གཅོད་པའི་འཛམ་གླིང་ལ་མི་འབོར་བཟང་པོ་མེད། ཀོ་ཀེའིན་ནས་ཕེན་ཊ་ནཱིལ་བར། རང་སྲེག་ནི་དུས་ཚོད་ཡོལ་ཟིན་པ་རེད། མཐའ་མ་དེ་བས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ། ཁྱེད་རང་གི་ཉལ་ཁང་ནང་ལ་ཧི་ཀི་ཀོ་མོར་ལྟར་གསང་བ་བྱེད་མི་དགོས། ཉི་ཧོང་གི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་ད་ལྟ་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཊོ་ཀི་ཡོའི་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་བསྐོར་བ་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་ལ། རང་ཉིད་ལ་ལས་ཀ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་ནས་ཉལ་ཁང་ནང་དུ་གབ་ནས་བསྡད་ཡོད། འཛམ་གླིང་དང་པོའི་སྤྱི་ཚོགས་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་དེ་༡༩༢༩ལོའི་ནེའུ་ཡོག་མ་རྩའི་ཁྲོམ་རའི་འབར་རྫས་འཕྱུར་བ་ནས་བཟུང་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེས་བཀག་སྡོམ་བྱས་རྗེས་བྱང་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཟོས་པའི་དཀའ་ངལ་དེ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད། བཟོ་ལས་གསར་བརྗེའི་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་གིས་དར་རྒྱས་ཆེ་ཤོས་ཐོབ་ཐུབ་པ་ནས་བཟུང་། བཟོ་ལས་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་གཏོད་པ་དེས་དངུལ་རྩའི་ཕྱེད་ཀའི་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་གཏོད་ལ་གཡོལ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། མར་ཁེས་སྔོན་དཔག་བྱས་པ་ལྟར། མ་རྩ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའམ་ཡང་ན་དངུལ་རྩ་དང་བཟོ་ལས་གཉིས་ཀའི་མ་རྩ་དེས་མཐར་ཧ་ཝར་ཌི་དང་ཡེལ་སློབ་ཆེན་དུ་སྦྱོང་བརྡར་ཐོབ་པའི་དཔལ་འབྱོར་རིག་པ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་ལས་འཆར་གཞིའི་ནང་དུ་སྦས་ཡོད་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཕྱེ་མའི་རྣམ་པ་དེ་གཏོར་བརླག་གཏོང་གི་རེད། ཁོང་ཚོས་མ་རྩ་འཇོག་པའི་ཉེན་ཁ་དབྱེ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། IMFདང་འཛམ་གླིང་དངུལ་ཁང་གཉིས་ཀྱིས་སྤྱི་མཐུན་མཛོད་ཁང་དང་མཉམ་དུ་དཔེ་སྟོན་གྱི་རྐང་པ་གསུམ་ཡང་ན་གསུམ་པ་བསྐྲུན་རྒྱུ་རེད། བེརེ་ཊོན་ཝུཌ་སི་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་པར་ཨ་རི་བ་ཚོའི་སྒེར་གྱི་གསེར་ཚང་མ་བཙན་འཕྲོག་བྱས་པ་ནས་བཟུང་ཨ་སྒོར་ཆེ་ཤོས་དེ་སྐྱེས་ཡོད། ཨ་སྒོར་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ངོ་མ་ནི་གླིང་ཆེན་དབར་གྱི་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའི་ཆུ་འཛུལ་གྲུ་གཟིངས་གསུམ་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་མཛོད་ཁང་དེ་ཡིན། ཕྱོགས་མང་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་གིས་ཨ་རིའི་དབང་ཤུགས་དེ་རྒྱལ་ཁབ་༩༠ལྷག་གི་དམག་སྒར་༩༠༠ལ་ཁྱབ་པའི་དམག་དོན་གྱི་བཙན་འཛུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་བྱང་ཆིངས་རྩ་འཛུགས་ལྟ་བུའི་མཉམ་འབྲེལ་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་རྒྱབ་ལ་རྫུན་གཏམ་གྱི་སྐད་ཆ་བཤད་ནས་ཨ་རིའི་དབང་ཤུགས་གསང་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཇོན་དང་མེ་རི་གཉིས་ལ་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད། ཨ་རིའི་མི་སེར་དཀྱུས་མ་དང་། མཐོ་སློབ་དང་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཉེན་སྲུང་ཡང་སྤྲོད་མི་ཐུབ་པའི་ས་གནས་ཀྱི་མི་རིགས། དེར་བརྟེན། སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ནི་གླ་ཆ་མཐོ་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་དང་། དེ་ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ་དང་མཐའ་འཁོར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་བཟོ་ལས་ཁང་འཕུར་སྐྱོད་བྱེད་པའི་ལྕགས་ཐག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དངུལ་གྱི་བཟོ་གྲྭ་དང་བུ་ལོན་གྱི་བརྟན་འཇགས་ཡིག་ཆའི་འཁོར་རྒྱུག་དེ་མཐའ་མེད་པར་བསྐྱར་བཟོ་བྱེད་ཐུབ་ན་ཚང་མ་ཡག་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཡིན་ནའང་བྷའི་ཌེན་གྱིས་ཨུ་རུ་སུའི་དངུལ་རྩའི་ཉེས་ཆད་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བཙན་འཕྲོག་བྱེད་པའི་ཐོག་ནས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་དངུལ་རྩའི་མཐའ་འཁོར་དེ་གཅོད་ནས་ཐབས་ཤེས་དེ་གསལ་སྟོན་བྱས་པ་དང་། ཁོང་གིས་འཛམ་གླིང་ལ་SWFITམ་ལག་གི་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་དང་བར་ཆད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་སྟོན་བྱས་པ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་མ་ལག་ཅིག་ནམ་ཡང་མེད་པ་མངོན་ཡོད། དེ་ནི་དངུལ་རྩའི་སྒྲུང་གཏམ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་རྩེད་མོ་བ་ཆེན་པོ་ཁག་ཅིག་གི་ལག་ཆ་གཞན་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་གང་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཨ་རི་དང་དཔལ་འབྱོར་དང་དངུལ་རྩའི་ཐད་ནས་འགྲན་རྩོད་བྱེད་མི་ཐུབ་ན། དེ་བཞིན་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་དང་ལེན་བྱེད་མི་འདོད་མཁན་ཚོར་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་དང་། དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བ། འོས་བསྡུའི་བྱ་རིམ་ལ་གཏོར་བརླག་གཏོང་བ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོ་དམ་ངན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དབུལ་ཕོངས། འཛམ་གླིང་དང་པོའི་འོད་མདངས་ཁྲོད་ཀྱི་གུང་གསེང་སྐབས་ཁོང་ཚོས་ཁྱི་དང་། སྐུད་པའི་ར་སྐོར། སྒོ་ཆེན་པོ། ཉེན་བརྡ་གཏོང་ཆས། བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོབ་པ་བཅས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་ཁང་པའི་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་རྨི་ལམ་ཡང་མཐོང་མི་ཐུབ། དེར་བརྟེན་ཁོང་ཚོའི་ནང་ནས་གཅིག་གིས་ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱུག་པོ་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་པར་བློ་ཁོག་བྱེད་སྐབས། རི་ཊི་ཟ་ཁང་དུ་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གིས་ཅ་ལག་དང་དངུལ་ལོར་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་འཁྲབ་སྟོན་ནང་ཅ་ལག་གི་རིན་ཐང་སུས་གཏན་འབེབས་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་དེ་སླར་ཡང་འཁྱེར་ཡོང་། བེརེ་ཊོན་ཝུཌ་སི་དེར་ཡོད། ང་ཚོར་SWIFT ཤོག་བྱང་མེད་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དྲན་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དབུལ་ཕོངས་རྣམས་གྱོང་པོ་དང་འཚེ་བ་ཅན་ཡིན། ཁོ་ཚོས་རྐུ་འཕྲོག་དང་བསད་པ་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་ཁོང་ཚོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་ཨ་མ་ནས་འཁྱེར་ཡོང་བ་དང་། ཁོང་ཚོ་ཉལ་ཁྲི་དང་། ཁྲུས་ཁང་། གཙང་སྦྲ་ཁང་མེད་པའི་གྲུ་གཟིངས་སྟེང་ལ་ལྕགས་ཐག་བརྒྱབ་ནས་ཡོང་བ་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་ནང་མི་སྡེབ་སྦྱོར་བྱས་པ་དང་། ཁོང་ཚོའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བའི་ལམ་ལུགས་བཟོས་པ་དང་། ཁྱེད་ཀྱིས་ཁོང་ཚོར་རྡུང་བ་དང་། ཁོང་ཚོར་སྡུག་བསྔལ་བཟོས་པ། ཁོང་ཚོར་གླ་ཆ་ནམ་ཡང་མ་སྤྲད་པ་རེད། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་ཕྱག་མཆོད་དང་། ཁོ་ཚོའི་ཞབས་བྲོ། ཁོ་ཚོའི་ཆོས་ལུགས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་ཚོར་དམའ་འབེབས་བྱས་པ་དང་། ཁོ་ཚོར་མཆིལ་མ་བཏང་བ། ཁོ་ཚོར་བཙན་གཡེམ་བྱས་པ། ཁོ་ཚོར་ཀློག་ཤེས་པར་བཀག་འགོག་བྱས། དེ་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁོང་ཚོ་རྩྭ་ཐང་དུ་གློད་བཀྲོལ་བཏང་བའི་སེམས་ཅན་ལྟར་གློད་པ་དང་། ད་ལྟ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁོང་ཚོས་ཧར་ལེམ་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་དང་། དྲག་ཤུགས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ལ་ངོ་རྒོལ། བཙོག་པ་བཅས་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི། གླེན་པ་དང་བཙན་གནོན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེས་ཁོང་ཚོ་ཕྱུག་པོ་ཆགས་མི་ཐུབ་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་མི་ཐུབ་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོས་ངང་ལག་འདེབས་འཛུགས་བྱས་ན། ཁོང་ཚོས་"ངང་ལག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ"ལ་འཕྱ་སྨོད་བྱེད་ཆེད་ངང་ལག་འདེབས་འཛུགས་བྱེད་མཁན་གྱི་གཞུང་དེ་ཚོ་མགོ་སྐོར་བཏང་བ་རེད། ཁོང་ཚོས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ངང་ལག་ཚོང་ལས་ཁང་ཕྱིར་གཏོང་བྱེད་པར་ལྟ་རྟོག་བྱེད་མཁན་གྱི་ངང་ལག་གི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་ཞིག་བཙུགས་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་གུ་གུལ་དང་། འཚིག་ཇ། ཀོ་ཀོ། ཀོ་ཀོ། ཚལ་ལུ་བཅས་ཚ་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ནས་བཙན་འཕྲོག་བྱེད་ཐུབ་པའི་དངོས་པོ་ཚང་མ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན། མཐའ་མར་ཁོང་ཚོ་ལམ་ལུགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་པའི་ཐབས་ཤེས་གཞན་ཞིག་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། དེས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཡར་རྒྱས་མ་བྱུང་བའི་ན་གཞོན་ཚོར་ཐབས་ཤེས་གཞན་མེད་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་དངུལ་གྱི་སེ་ཏན་ཆེན་པོ་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་པར་དམངས་གཙོའི་ཚོགས་པ་བཙུགས་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་གི་ཡོད། དེ་བས་ཁོང་ཚོས་གྱེན་ལོག་དེ་བཀག་སྡོམ་དང་། བཀག་སྡོམ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁེར་རྐྱང་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་གང་དུ་ཡང་རེ་བ་བྱེད་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་མེད་པ་ཤེས་ཀྱང་། དམར་ཤོག་གཞུང་གིས་ཁུ་བྷ་དང་། བྱང་ཀོ་རི་ཡ། ཨ་ཧྥེ་གྷ་ནིས་ཐན། ཨུ་རུ་སུ། ཌ་གེ་སི་ཐན། བྷེ་ལ་རུ་སི། མོལ་ཌོ་ཝ། མི་མང་གིས་ཝེ་ནེ་ཛུའེ་ལ་དང་། བོ་ལི་ཝི་ཡ། པེ་རུ། བཱ་རཱ་ཟིལ། འཛམ་གླིང་དང་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་རྒྱུ་རིན་གོང་མཐོ་པོ་ཡོད་པས་མི་འབོར་རིན་གོང་མཐོ་བའི་དཔལ་འབྱོར་ནང་འཚོ་གནས་བྱེད་པར་གླ་ཆ་དེ་བས་མཐོ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད། མང་པོ་ཞིག་ལ་རིན་མེད་མཐོ་རིམ་སློབ་གསོ་མེད་པ་དང་རྒྱུན་དུ་ཨ་སྒོར་ཁྲི་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་འགྲོ་སོང་གཏོང་དགོས་པ་དང་། ལས་མིའི་འབྲེལ་བ་དེ་ཧ་ཅང་དབང་འཛིན་ཅན་གྱི་མ་ཕི་ཡའི་མཐུན་ཚོགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགན་ལེན་མེད་པའི་ལས་ཀའི་སྲིད་གཞུང་གི་བར་ལ་བསྡམས་ནས་བཟོ་གྲྭ་དེ་དག་འཕྲུལ་ཆས་དང་འཕྲུལ་ཆས་ཅན་དང་། རང་འགུལ་ཅན། འདིས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་ལོ་གསུམ་ནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པར་བཀག་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེས་མི་འབོར་ལ་ཉེན་སྲུང་མེད་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གནས་སྤོས་པ་ཚོར་ལས་ཀ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་གཞན་མེད་པར་བཟོས་ཡོད། ཁོང་ཚོ་མཐར་ཐུག་ལ་གླ་ཆ་ཡག་པོ་ཐོབ་པའི་གཙོ་འཛིན་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཕམ་ཁ་ཅན་རྣམས་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་བཏང་ནས་དུག་རྫས་དྲག་པོས་རང་ཉིད་ལ་དམའ་འབེབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཁོ་ཚོས་རང་སྲོག་བཅད་བཞིན་ཡོད། ཁོ་ཚོས་རང་ཉིད་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཁ་བྲལ་བཞིན་ཡོད། མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད། ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སྡང་བའི་སྡེ་ཚན། Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político