ހުޅަނގުގެ އިންސާނިއްޔަތަށް ފަށަލައެއް ނެތް ވަޅުގަނޑެކެވެ

ޖަޕާނުގެ ހިކިކޯމޯރ؛ ނޯޑިކް ގައުމުތަކުގައި އެންމެ ފަހުގެ ހައްލު؛ އަމިއްލައަށް ނައްތާލާ ދުނިޔެއެއް އާބާދު ކުރުމަށް ލާމަސީލު ބަޔަކު ނެތް؛ ކޮކެއިން އިން ފެށިގެން ފެންޓަނައިލް އަށް، ހަމައެކަނި ނިކުމެވޭނެ މަގެވެ. އަމިއްލައަށް މަރުވުމަކީ މުއްދަތު ހަމަނުވާ ކަމެކެވެ. ނިމުމަކީ މާ ގްލޭމަރަސް އަދި ސިޔާސީ ނިމުމަކަށް ވެދާނެ އެވެ. ހިކިކޮމޯރސް ފަދައިން ތިބާގެ ކޮޓަރީގައި އިތުރަށް ފޮރުވިގެން ނުވާނެއެވެ. ޖަޕާނުގެ ޒުވާނުން މިހާރު ރެއާއި ދުވާލު ޓޯކިޔޯގެ މަގުތަކުގައި އުޅެނީ، ކުރާނެ ކަމެއް ނެތް ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވިގެން، ނިދާ ކޮޓަރިތަކުގައި ފޮރުވިގެން ތިބުމުގެ ބަދަލުގައި. މުއްސަނދި ކޮންސިއުމަރ ސޮސައިޓީގެ ތަނަވަސްކަމުގެ މޮޑެލްގެ ފުރަތަމަ ވުޖޫދުގެ ދަތިކަމުން އަރައިގަންނަން މަސައްކަތްކުރި ޕްރޮހިބިޝަނަށްފަހު އުތުރު އެމެރިކާގެ މުޖުތަމައު ކޮންސިއުމްކުރި ކްރައިސިސް ހާމަވި 1929 ވަނަ އަހަރު NY ސްޓޮކް މާކެޓް ބަބުލް ފަޅައިގެން ދިޔަ ފަހުން ފުރަތަމަ ދުނިޔޭގެ އިޖުތިމާއީ އޮނިގަނޑުގައި ޓެންޝަން ބޮޑުވަމުން އަންނަ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ. ސިނާއީ އިންގިލާބުގެ ސިނެސްތެޝިއާ އިން މުޖުތަމަޢަކަށް ލިބޭނެ އެންމެ ބޮޑު ތަނަވަސްކަން ޙާޞިލުކުރެވުނު ފަހުން- ޑަޗް ޓިއުލިޕް ބުރުގާއިން އޭގެ ނުރައްކާތައް ހާމަވެގެން ދިޔަ މާލީ ބުރުގާ ކެޕިޓަލިޒަމްގެ އީޖާދު ކަނޑާލި ސިނާޢީ ކެޕިޓަލިޒަމް އުފެއްދިއެވެ. މާކްސް ލަފާކުރި ފަދައިން، މާލީ އަދި ސިނާއީ ގޮތުން ވެސް ކެޕިޓަލް ނުވަތަ ކެޕިޓަލްތަކުގެ މާ ބޮޑު މުއްސަނދިކަމުން އެންމެ ފަހުން ހާވާޑް އަދި ޔޭލްގައި ތަމްރީނު ލިބިފައިވާ އިގްތިސާދީ މާހިރުންގެ ޕްރޮފެޝަނަލް ސްކީމްތަކުގައި ފޮރުވިފައިވާ ވާޗުއަލް ބަބުލް މޮޑެލް ފަޅައިގެންދާނެ އެވެ. އައިއެމްއެފް އާއި ވޯލްޑް ބޭންކުން އުފައްދާނީ ފެޑެރަލް ރިޒާވް އާއި އެކު މި މޮޑެލްގެ ޓްރިއޯ ނުވަތަ ޓްރައިޕޮޑް އެވެ. އެމެރިކާގެ މީހުންގެ އަތުން އަމިއްލަ ހުރިހާ ރަނެއް އަތުލައިގަނެ، އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ބްރެޓަން ވުޑްސް ކޮންފަރެންސް އުފެދުނު ފަހުން ސުޕަ ޑޮލަރ އުފެދުނެވެ. އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ ހަގީގީ ތާއީދަކީ އަބަދުވެސް އިންޓަކޮންޓިނެންޓަލް ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ސަބްމެރިންތަކުގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި، ސްޓްރެޓެޖިކް މަތިންދާބޯޓު ބީ52، ބީ1، ބީ2، ބީ21 އަދި ކޮންމެ ބޯޓެއްގައި 90 މަތިންދާބޯޓު ހިމެނޭ އެގާރަ ނިއުކްލިއާ މަތިންދާބޯޓުގެ ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ސްޓޮކްޕައިލް އެވެ. މަލްޓިލޭޓަރަލް މުއައްސަސާތަކުން ހަމައެކަނި އެމެރިކާގެ ވެރިކަން ފޮރުވަނީ 90 އަށް ވުރެ ގިނަ ގައުމުގެ 900 އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކުގައި ފެތުރިފައިވާ އަސްކަރީ ހިސާރުތައް ހިމެނޭ ނޭޓޯ ފަދަ ކޮލެޖިއޭޓް ޖަމާއަތްތަކުގެ ފަހަތުގައި މުނާފިޤު ބަސްތަކުންނެވެ. ކޮލެޖް ނުވަތަ ހެލްތު އިންޝުއަރެންސް ވެސް ނުލިބޭ އެމެރިކާގެ އާދައިގެ ރައްޔިތުން ކަމަށްވާ ޖޯން އާއި މެރީ އަށް އެއްވެސް ފައިދާއެއް ނުކުރެ އެވެ. އެހެންވީމާ، މުޖުތަމަޢެއް ހިންގަމުން ގެންދިއުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުގައި ބިނާވެފައިވަނީ ބޮޑު އުޖޫރަތަކެއްގެ މައްޗަށެވެ. ޑޮލަރު ފެކްޓްރީއާއި ދަރަނީގެ ސެކިއުރިޓީޒްގެ ދައުރުވުން ނިމުމެއް ނެތް ގޮތަކަށް ރީސައިކަލް ކުރެވޭހާ ހިނދަކު ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ފުރިހަމައަށް މަސައްކަތް ކުރާހެން ހީވިއެވެ. އެކަމަކު ބައިޑަން އައިސް އެ ސްޓްރެޓެޖީ ފަޅާއަރުވާލީ ރަޝިޔާއަށް ގެއްލުންދީ ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ މަގުސަދުގައި ރަޝިޔާގެ މާލިއްޔަތު އަދަބުވެރި، އެއްފަރާތުން، ޝަރީއަތުން ބޭރުން އަތުލުމާއެކު ފިޑަޝިއަރީ ފައިނޭންޝަލް ރިންގް ކަނޑާލުމުންނެވެ. އެސްޑަބްލިޔުއެފްއައިޓީ ނިޒާމުގެ ކޮރަޕްޝަނާއި ބުރޫއެރުމަށް ދުނިޔެ ފަޅާއަރުވައި، ބައިނަލްއަގްވާމީ ނިޒާމެއް ދުވަހަކުވެސް ނެތްކަން ދައްކަވައިދެއްވި އެވެ؛ އެއީ މާލީ ފިކްޝަނެއް ކަމަށް، ހަމައެކަނި މާނަ ނުކުރެވޭ އަދި ސިއްރު ބޮޑެތި ކުޅުންތެރިންގެ ގްރޫޕެއްގެ އަނެއް އަތެއް، ބްލެކްރޮކް ފަދަ ބިގް ޕްލޭޔަރސް އާއި އޭގެ ޖެނެރިކްސް އެވެ. ހުޅަނގުގެ އެއްވެސް ޤައުމަކަށް އެމެރިކާއާ އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ނުވަތަ މާލީ ގޮތުން ވާދަ ނުކުރެވުނު ނަމަ، ދެކޮޅުވެރި ސަރުކާރުތަކުގެ ތާއީދު ހޯދުމަށްޓަކައި، ހަމައެކަނި ކޮރަޕްޓް ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ ވެރިންގެ ބޭންކް އެކައުންޓަށް މަދު ބިލިއަން ޑޮލަރު ޖަމާކުރާ އެއް ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފައިސާއިން އެމެރިކާއާ ވާދަ ނުކުރެވުނު ނަމަ ތަޞައްވުރު ކޮށްލައްވާށެވެ. އަދި ރިޝްވަތު ދިނުމަށް ދެކޮޅު ހަދާ މީހުންނަށް ހުދުމުހުތާރު ވެރިކަމުގެ ތުހުމަތުތަކާއި، ފަގީރުންގެ ހައްގުތަކާ ހިލާފުވުމާއި، އިންތިޚާބުގެ މަރުހަލާއާ ހިލާފުވުމާއި، ސިޔާސީ ގޮތުން ގޯސްކޮށް ހިންގުމުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ފަގީރުކަމާއި، މުއްސަނދި ފަންތީގެ މީހުން ރަހީނުކޮށްގެން އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިން ތަސައްރަފު ފުދިގެން ދިއުމާއި، ފަގީރުކަމުގެ ދަރިކޮޅުގެ މުއްސަނދި ބިދޭސީންނަށް ޗުއްޓީ ހޭދަކުރެވޭނެ ގޮތަށް ސަރަހައްދުގެ ބައެއް ދޫކޮށްލުމެވެ dazzle of the first world، ހަމައެކަނި އެމީހުންނަށް ހުވަފެނުގައިވެސް ނުދެކޭނީ ބުޅާތަކާއި، ތަނޑި ވަޔަރ ފެންސްތަކާއި، ބޮޑެތި ގޭޓްތަކާއި، އެލާމްތަކާއި، ސެކިއުރިޓީ ގާޑުން ވަށައިގެންވާ އެމީހުންގެ ގެދޮރުތަކުގެ ވަށައިގެންވާ ފަގީރުކަމެވެ. އެހެންކަމުން އޭގެ ތެރެއިން އެކަކު ތިބާގެ މުއްސަނދިކަމަށް ގޮންޖަހާލަން ކެރޭއިރު، ރިޓްޒް ހޮޓަލުގައި ބާއްވާ ބައްދަލުވުމަކުން މުދަލާއި ފައިސާ ބަދަލުކުރުމުގެ ޕެންޓޮމައިމްގައި މުދަލުގެ އަގު ކަނޑައަޅަނީ ކާކުތޯ ތަރުތީބު އަނބުރާ ގެނެސްދެއެވެ. ބްރެޓަން ވުޑްސް ހުންނެވީ ސްވިފްޓް ކާޑެއް ނެތި ބައިނަލްއަގްވާމީ ގުޅުންތަކެއް ނެތްކަން ހަނދާންކޮށްދިނުމަށެވެ. ފަގީރުންނަކީ ބޮޑާވެ އަނިޔާވެރި ބައެކެވެ؛ އެމީހުން ވައްކަންކޮށް މަރާލައެވެ. ތިބާ އެމީހުން ގެނެސްދިނީ މަންމަ އެފްރިކާއިން، އަދި އެމީހުން އައީ އެނދާއި ފާޚާނާއާއި ފާޚާނާ ނެތް ބޯޓުތަކުގައި ޗޭނުޖަހައިގެންނެވެ. ތިބާ އާއިލާތައް މިކްސްކޮށް، އެމީހުންގެ ނަސްލު އުފެއްދުމަށްޓަކައި އިންޓަރބްރީޑިންގ ނިޒާމެއް އުފައްދައި، އެމީހުންނަށް ވިޕްކޮށް، ގޯސްކޮށް ކަންތައްކޮށް، ދުވަހަކުވެސް އުޖޫރައެއް ނުދީ. އެމީހުންގެ އަޅުކަން، އެމީހުންގެ ނަށާ، އެމީހުންގެ ދީންތައް މަނާކުރީ. އެމީހުން ނިކަމެތިކޮށް، ތެތްފިލުވާލައި، ރޭޕްކޮށް، ކިޔަވަން ދަސްކުރުން މަނާކޮށްލީ. ދެން ތިބާ އެމީހުން ދޫކޮށްލީ ފަޅުތެރޭގައި ދޫކޮށްލާފައިވާ ޖަނަވާރުތަކެއް ފަދައިން، އަދި މިހާރު ތިބާ ޝަކުވާ ކުރަނީ އެމީހުން ހާލެމް ހިފެހެއްޓި، އަނިޔާވެރި، އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން ގޯސް، އަދި ހަޑި ބައެއް ކަމުގައެވެ. މިއީ އެ... މޮޔަކަމާއި އަނިޔާވެރިކަމުގެ ލަޖިކްގެ މާނައަކީ އެމީހުންނަށް މުއްސަނދި ނުވެވޭނެ ނުވަތަ ވަކިން ފާހަގަކޮށްލެވޭކަށް ނެތެވެ. އެމީހުން ދޮންކެޔޮ އިންދާނަމަ، އެމީހުން އައިސް ދޮންކެޔޮ އުފައްދާ ސަރުކާރުތައް ވައްޓާލަނީ "ދޮންކެޔޮ ޖުމްހޫރިއްޔާތަކަށް" މަލާމާތް ކުރުމަށެވެ. އެމީހުން އެކްސްޕޯޓް ކުރުމަށް ބައިނަލްއަގްވާމީ ދޮންކެޔޮ ވިޔަފާރިކުރާ ކުންފުނިތައް ބަލަހައްޓަން ދޮންކެޔޮ ގަވަރުނަރެއް އިންސްޓޯލް ކުރެ އެވެ. ހަމަ އެގޮތަށް ކާޑުގެ ބާވަތްތަކާއި، ކޮފީއާއި، ކާށިއާއި، ކޮކޯއާއި، އޮރެންޖް- ޓްރޮޕިކަލް ޤައުމުތަކުން އަތުލައިގަނެވޭ ހުރިހާ އެއްޗެއް- އަދި ދެން އެމީހުންގެ ފަހަތަށް ޖެއްސުމަށް މަލާމާތްކުރެއެވެ. މި ލޮޖިކް އެންމެ ފަހުން އެމީހުން ބާރުއަޅަނީ ބަދަލު ގޮތްތަކާ ދިމާއަށް ކަމަށާއި، މިއީ ޚާއްޞަކޮށް ތަރައްޤީ ނުވާ ޒުވާނުން ފޯރިގަދަކޮށްދޭ ނިޒާމެކެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުން ބާޣީކަން އަނބުރާ ގެންދަނީ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއި، ބްލޮކޭޑްތަކާއި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ އެކަހެރިކަމާއި އެކު، ރައްޔިތުންނަށް އަމިއްލަ ސަރުކާރުތައް ވައްޓާލެވޭނެ ގޮތަކަށެވެ. އެއްވެސް ތަނެއްގައި އުންމީދުކުރި ނަތީޖާ ނުލިބުނުކަން އެނގޭ ނަމަވެސް، ކޮމިއުނިސްޓް ސަރުކާރުތައް ކުރިއަށް އެބަދެއެވެ. އެމެރިކާއާއި ދެކޮޅު ސަރުކާރުތައް ވައްޓާލުމަށް ވެނެޒުއެލާ، ބޮލީވިއާ، ޕެރޫ، ބްރެޒިލް، އަދި އާޖެންޓީނާގައި ކުރި ފަދައިން އެކަހެރިކަމާއި ބޮއިކޮޓްތަކަށް ރައްޔިތުން ދުވަހަކުވެސް ރައްދުދީފައެއް ނުވެއެވެ. ފުރަތަމަ ދުނިޔޭގެ ގައުމުތަކަކީ ދިރިއުޅެން މާ އަގުބޮޑު ގައުމުތަކަކަށް ވާތީ، އިންތިހާއަށް އަގުބޮޑު އިގްތިސާދުގައި އާބާދީ ދިރިއުޅެވޭ ވަރަށް އުޖޫރަ ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް އިތުރުވަމުންދެއެވެ. ގިނަ ބަޔަކު ހިލޭ މަތީ ތައުލީމު ނުލިބި، ގިނަ ފަހަރަށް ލައްކަ ޑޮލަރު ޚަރަދުވާއިރު، އާންމު ސިއްހީ ހިދުމަތެއް ވެސް ނެތެވެ. އިންތިހާއަށް ޚުދުމުޚުތާރު މާފިއާ ޔޫނިއަންތަކާއި އިޖުތިމާއީ ޔަގީންކަން ނެތް މަސައްކަތުގެ ނިޒާމުތަކުގެ މެދުގައި ލޭބަރ ގުޅުންތައް ފިއްތާލެވިފައިވާއިރު، މެކޭނިޒޭޝަނާއި ރޮބޮޓައިޒޭޝަން، އޮޓޮމޭޝަން އަދި ވަރަށް ތަޖުރިބާކާރު ޕްރޮސެސްތަކާ ނުލައި ސިނާއަތްތައް ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ޔޫރަޕްގެ ދަރަޖައާއެކު އިޖުތިމާއީ ހިމެނުން ހޯދުމަށްޓަކައި އެންމެ ކުޑަމިނުން އާމްދަނީއެއް ހޯދުމަށްޓަކައި އުމުރުން ތިން އަހަރާއި ހަތަރު ވިހި އަހަރާ ދެމެދުގެ އުމުރުފުރާއިން ފެށިގެން ޒުވާނުން ކިޔަވަން މަޖުބޫރުވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން އާބާދީއަށް އިންޝުއަރެންސް ނުލިބޭ ބިދޭސީ ހިޖުރަވެރިންނަށް މާ ތަޖުރިބާކާރު މަސައްކަތްތަކަށް ބަދަލެއް ނުލިބެ އެވެ. އެހެންކަމުން ފުރަތަމަ ދުނިޔޭގެ ނާކާމިޔާބީތައް މަގުމައްޗަށް އުކާލަނީ ހަރު މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކޮށްގެން އަމިއްލައަށް ދަށުދަރަޖައިގެވެ، އަމިއްލައަށް މަރުވެ، މުޖުތަމަޢުން އެކަހެރިވެ، ނުފެންނަ، ނަފްސާއި ރޫޙުގައި ބަލިވެ، ކައިވެނި ކުރަން ބޭނުން ނުވާ، ގުޅުންތައް އުފައްދައި، ދަރިން ހޯދައި، އުފެއްދުމަށް ބޭނުން ނުވާ އަދި ގާތްތިމާގެ މީހުންނާއި ރައްޓެހިންނަށް ލަދުގަނެ، އެންޓި ސިސްޓަމް ހަނގުރާމަވެރިންގެ އަތުލައިގަތުން ފަދަ: ނާޒީ، ނަސްލީ ތަފާތުކުރުން، ބިދޭސީންދެކެ ލޯބިވާ ޖަމާއަތްތައް، ރޮކަރުން، ރާޅާއެޅުންތެރިން، ސްކޭޓަރުން، ބްރޭކް ޑާންސަރުން، މިއުޒިކަލް އަދި ކަލްޗަރަލް ސަބްކަލްޗަރސް، ގްރެފިޓީ އާޓިސްޓުން، ގޭންގްސް، އެންޓިފާ، ފެމިނިސްޓުން، އެޑިކްޓްސް، ބަނގުރާ ބޯ މީހުން، ޕޮޓްހެޑްސް، ހޫލީގަންސް، ޤާތިލުން، ވަގުން، ފޯޖަރުން، ހެކަރުން، ކްރެކެރުން، ހިޕީސް، އަލްޓަނޭޓިވް، ޓެޓޫ ޖަހާފައި، ވަޅި ޖަހާފައި Roberto da Silva Rocha, professor universitário e cientista político